حروف in درست روی نخستین اینچ خطکش ایستادهاند، کولیسی از راست میآید و آنها را میگیرد و روی صفحهٔ کوچک فکِ آن عدد 25.40 روشن میشود. روی مقیاس میلیمتری پایین، نشانهای سرخ به همان خط میرود، روی اینچ دوم سه دانهٔ جو یکی پس از دیگری چیده میشوند، درخششی در طول میلهٔ فولادی میدود و در گوشه چرخدندههای تراش با 127 و 50 دندانه میچرخند که پیچ راهنمای اینچی را به رزوهٔ متریک پیوند میدهند.
برگهٔ یکا
طول · سنجهٔ امپریال برگهٔ 1/1 · ویرایش 2026-09اینچ in · ″
یکای بیرون از SI · کمیت: طول؛ از 1959 دقیقاً 25,4 mm
یکایی که همهٔ جهان آن را با میلیمتر میسنجد
لولهکشی در مادرید و لولهکشی در تورنتو از فروشنده همان لولهٔ «یکاینچی» را میخواهند و هیچکدام آن را با اینچ نمیسنجند، زیرا قطر بیرونیاش 33,7 میلیمتر و درونیاش حدود بیستوهفت است. لوله نامش را از لولههای چدنی آب در سدهٔ نوزدهم به ارث برده که در آنها اینچ قطر درونی بود؛ دیوارهها از آن زمان نازکتر شدند، اما نام ماند، و اینگونه اینچ در جهانی که دیرزمانی است به متر رسیده هنوز زنده است.
اینچ راستین اما از هر یکای متری سادهتر است: از 1959 دقیقاً 25,4 میلیمتر است، بیهیچ دنبالهای پس از ممیز، و این گردی طبیعی نیست بلکه قراردادی است. پیش از توافق، اینچ بریتانیایی و آمریکایی نزدیک به چهار میلیونیم با هم فرق داشتند و بلوکهای سنجهای که در دو سوی اقیانوس اطلس ساخته میشدند در آزمون کارخانه با هم نمیخواندند.
این برگه نشان میدهد کدام اینچها راستگو هستند و کدامها تنها در یک نام زنده ماندهاند، چرا اینچ دوازده بخش دارد و چرا هر ماشین تراشی که پیچ راهنمای اینچی دارد در کشوی خود چرخدندهای با صد و بیست و هفت دندانه نگه میدارد.
نماد in با حروف کوچک و بینقطه نوشته میشود، مانند هر نماد یکا: 12 in، نه 12 In. و نه 12 ins. در نقشهها و بستهبندیها کنار آن دوپریم ″ زندگی میکند که بیفاصله درست پس از عدد میآید، 12″، و با دو آپاستروف یا گیومهٔ صفحهکلید جایگزین نمیشود.
اینچِ طول در برابر اینچ در نام یک کالا: لولهٔ آب یکاینچی از بیرون بیش از 33 میلیمتر است، رزوهٔ G 1 برابر 33,25 mm است و تختهٔ «دو در چهار» در واقع 38 در 89 است. نباید آن را با اینچهای کشورهای دیگر هم اشتباه گرفت، از pouce پاریسی تا tum سوئدی: پیش از اصلاح متری هر پایتختی اینچ خود را داشت، به درازای 24 تا 27 میلیمتر.
01 · تعریف
یارد · متر · اسمیاینچ یکای طولی برابر یک سیوششم یارد بینالمللی است و چون یارد از 1959 برابر 0,9144 متر تعریف شده، اینچ دقیقاً 25,4 میلیمتر است. اینچ استاندارد ویژهٔ خود را ندارد: سراسر بر متر تکیه دارد و متر بر سرعت نور، پس همهٔ دقتش وامگرفته است.
در اینچ دو سنت تقسیم زندگی میکنند. در کارگاه آن را بارها نصف میکنند، به نیمها، ربعها، هشتمها و شصتوچهارمها، چون اینگونه درجهبندی خطکش یا گزینش مته آسان است؛ اما در مهندسی ماشین آن را به هزار بخش میکنند و هزارم اینچ، «mil» یا thou، برابر 25,4 میکرومتر است.
جدا از یکا، اینچ اسمی هست، یعنی اینچی که در نام کالا آمده: در لوله به قطر درونی کهنهای اشاره دارد، در تخته به اندازهٔ پیش از رنده و خشک کردن، در فلاپی به پهنایی گردشده. چنین اینچی با ضرب به میلیمتر برگردانده نمیشود، بلکه آن را در جدول استاندارد میجویند.
لولهٔ یکاینچی چند اینچ است
بالا خودِ چیز به مقیاس کشیده شده و به صفرِ متر نواری چسبیده است، و زیر آن نوار فولادی با دو مقیاس: بالا اینچ با تقسیم تا یکشانزدهم، پایین میلیمتر. نوار تا لبهٔ چیز کشیده میشود؛ خط آبی آنچه را سنجیده شده نشان میدهد، خطچین برنجی آنچه را نام وعده میدهد، و پرکردگی سرخ میان آنها تفاوت اینچ اسمی و اینچ راستین است.
اینچ و اونس یک واژهاند
رومیان تقریباً همه چیز را به دوازده بخش میکردند، از پا و لیبره تا میراث، و یکدوازدهم را uncia مینامیدند؛ انگلیسی از آن هم inch را گرفت و هم ounce را. دوازده برای کارگاه بهتر از ده است، زیرا بیباقیمانده بر دو، سه، چهار و شش بخشپذیر است، و از این رو نجاری که تختهای را به سه بخش برابر میکند هنوز پا را ترجیح میدهد، و طراحی که اندازهها را در ستون جمع میزند میلیمتر را.
02 · تبدیل
یکاها · اینچهای کهن · اندازههای اسمیاز یکشانزدهمها تا میلیمتر
طولی را با هر یکایی وارد کنید تا برگه آن را با نزدیکترین یکشانزدهم در سنجههای متری و امپریال نشان دهد، به اینچهای کهن کشورهای گوناگون برگرداند و با اینچهای نام کالاها بسنجد. طول در همهٔ زبانهها یکی است؛ تنها چیزی که با آن میسنجیم دگرگون میشود.
قاعدهای برای یادسپاری: چهار اینچ کمی بیش از ده سانتیمتر است و پنج اینچ دقیقاً 127 میلیمتر.
اینچهای کهن کشورهای گوناگون تا صدم میلیمتر گرد شدهاند: از سدهای به سدهٔ دیگر و از استانداردی به استاندارد دیگر دگرگون میشدند و در یک کشور اغلب دو یا سه اینچ همزمان زندگی میکردند، برای پارچه، برای زمین و برای چوب ساختمانی. اندازههای اسمی کالاها از استانداردهای رایج گرفته شدهاند و ممکن است از سازندهای به سازندهٔ دیگر کسری از میلیمتر فرق کنند.
| {k} | {v} | {note} |
{text}
04 · ابزارهای اندازهگیری
متر نواری · ورنیه · میکرومتر · بلوکهای سنجهاز یکشانزدهم تا یکمیلیونیم
قلابی که لق میزند
متر نواری ابزار اصلی اینچ در جهان است و قلاب سر آن عمداً با لقیای درست برابر ضخامت خودش روی پرچها نشسته است: در سنجش بیرونی بیرون میلغزد، در تکیه بر سطح درونی فرو میرود و صفر در هر دو حالت سر جایش میافتد. نجاری که قلاب لق را «تعمیر» کند در سنجش بعدی یک میلیمتر خطا میکند.
بیستوپنج درجه روی بیستوچهار
در کولیس اینچی، مقیاس اصلی اینچ را به چهل بخش 0,025 تقسیم میکند و ورنیه بیستوپنج درجهٔ خود را روی بیستوچهار درجهٔ مقیاس اصلی میگستراند، پس تفاوت آنها یکهزارم اینچ است. شمارهٔ خط ورنیهای که همپوشان است رقم سوم اعشار را میدهد، بیالکترونیک و بیباتری.
چهل دنده در هر اینچ
محور میکرومتر پیچی دقیق با چهل دنده در هر اینچ است، پس یک دور استوانه آن را دقیقاً 0,025 اینچ پیش میبرد و بیستوپنج درجه روی استوانه این گام را به هزارمها بخش میکنند. میکرومتر اینچی درست به برکت همین حساب کارآمد از آب درآمد و خویشاوند متریاش آن را با گام نیممیلیمتری و پنجاه درجه تکرار کرد.
بلوکهای یوهانسون
کارل ادوارد یوهانسون، مکانیک سوئدی، دستهای از بلوکهای فولادی ساخت که چنان سفت به هم میچسبند که بیچسب کنار هم میمانند، و از چند ده تکه هر اندازهای با دقت یکدههزارم ساخته میشود. او برای دستههای اینچی خود نسبت دقیقاً 25,4 میلیمتر را برگزید و صنعت این عدد را مدتها پیش از تأیید دولتها پذیرفت.
05 · قواعد نگارش
نماد · دوپریم · کسرهادو پریم، نه دو گیومه
در متن، اینچ با نماد in پس از یک فاصله نوشته میشود، در نقشهها و کالاها با دوپریم بیفاصله، و کسرها اگر اندازه به یکشانزدهمها کشیده شده باشد معمولی میمانند و اگر از ماشین آمده باشد اعشاری.
نخستین سطر سمت چپ به نماد جمع و نقطه میافزاید، دومی دوپریم را با دو آپاستروف و گیومهٔ راست مینویسد و سومی مقداری دقیق را گرد میکند، هرچند 25,4 تقریب نیست بلکه تعریف است. چهارمی نماد را به کوتهنوشت واژه بدل میکند، پنجمی اندازهٔ اسمی لوله را مانند اینچ راستین برمیگرداند و هشت میلیمتر خطا میکند، و ششمی شش پا و دو اینچ را عدد اعشاری مینویسد، هرچند 6,2 پا برابر شش پا و 2,4 اینچ است.
06 · یکاهای همسایه
یارد · مایل · پوینتاینچ کوچکترین پلهٔ نردبان امپریال است که در آن دوازده اینچ یک پا، سه پا یک یارد و 1760 یارد یک مایل میشود؛ زیر آن پوینت چاپی، یکهفتادودوم اینچ، و پیکسل صفحههای وب، یکنودوششم، جای دارند.
اینچ از راه یارد تعریف میشود: سیوشش اینچ دقیقاً 0,9144 متر است.
بالای نردبان، جایی که تفاوت دومیلیونیمی اینچها هماکنون به میلیمتر دیده میشود.
خردهپول چاپی اینچ، که تقریباً هر قلمی روی صفحه با آن چیده شده است.
07 · بخش تاریخی
بایگانی · از جو تا متراینچ چگونه متری شد
{title}
{text}
تفاوتی که تنها بلوک سنجه میبیند
ستون نشان میدهد هر اینچ چه اندازه از 25,4 میلیمتر امروزی فاصله داشت، به نانومتر: رو به بالا بلندتر، رو به پایین کوتاهتر. اینچ امپریال بریتانیایی 44 نانومتر کوتاهتر بود و آمریکایی 51 بلندتر؛ قاب یکییکی آنها را میپیماید.
برای یک درودگر این هیچ است، اما دو میلیونیم در هزار کیلومتر نقشهبرداری دو متر میشود، و از این رو نقشهبرداران آمریکایی پای «نقشهبرداری» کهنه را تا پایان 2022 نگه داشتند.
صد و بیست و هفت دندانه میان دو جهان
اینچ صنعتی تنها برای گردیاش روی 25,4 میلیمتر نشانده نشد: 254 به 2 × 127 تجزیه میشود، پس 25,4 دقیقاً 127 پنجم است. در ماشین تراشی با پیچ راهنمای اینچی، چرخدندهای با 127 دندانه همراه چرخدندهای با 50 دندانه گام رزوهٔ اینچی را بیهیچ خطا به گام متری برمیگرداند و چنین جفتی دههها در کشوی هر تراشکاری بود.
اگر اینچ روی 25,399956 میلیمتر کهنه مانده بود، گذر دقیق به چرخدندهای با بیش از دو میلیون دندانه نیاز داشت و رزوهها باید با خطای انباشته تراشیده میشدند. اینگونه سنجششناسی ماشین تراش از دیپلماسی پیشی گرفت: کارخانهها 25,4 را در دههٔ سی پذیرفتند و دولتها تنها در 1959 آن را امضا کردند.
از آن پس اینچ طول ویژهٔ خود را ندارد: همهٔ استانداردهایش استانداردهای متر ضرب در 0,0254 هستند و دقت هر بلوک سنجهٔ اینچی در جهان به همان سرعت نوری بازمیگردد که دقت یک میلیمتر.