Gradus areometri
Scalae densitatis liquorum extra SI · quantitas: densitas relativa ad 60 °F
Forum petrolearium ita constitutum est ut merx gravis vilis evadat: bitumen Athabascae cum deminutione venditur, oleum autem leve Texanum cum accessione, et tota haec pretii differentia uno numero in pacto scribitur, gradibus API. Scala eorum contra consuetum rerum ordinem currit, quia quo densior liquor, eo pauciores gradus ei obveniunt. Nullum in liquorem aqua graviorem cecidit, aquae vero ipsi decem prorsus attributa sunt.
Idem natator vitreus duas adhuc scalas fert, ex aliis artibus acceptas: chemicus in scapo gradus Baumé legit, coriarius autem et tinctor gradus Twaddell. Omnes tres de eadem re loquuntur, de altitudine qua instrumentum in liquorem descendit, sed quaeque id suis numeris et suo spatio facit, extra quod simpliciter tacet.
01 · Definitio
Tres gradus nihil aliud sunt quam densitas relativa aliter scripta, id est ratio densitatis liquoris ad densitatem aquae, utrarumque eadem temperatura 60 °F sumptarum. Instrumentum in omnibus tribus casibus idem est, natator vitreus cum scala in scapo, et sola formula differunt qua scala illa vitro inscripta est.
Areometrum eo altius descendit quo levior est liquor, quoniam pondus suum prorsus expellit, et altitudo submersionis non densitati sed numero eius reciproco proportionalis invenitur. Hinc formularum species: in gradu API et in ramo levi Baumé densitas in denominatore stat, ita ut numeri ad liquores leves crescant, Twaddell autem denominatorem omnino non habet — scala eius in densitate linearis est et ab aqua sursum tantum numeratur.
Scala Baumé duos ramos habet, gravem et levem, et in instrumento semper notatur uter inscriptus sit. Ambo ab aqua incipiunt, deinde vero discedunt: gravis ad acida et lixivia ducit, levis ad spiritus et alimentum ignis. Eos confundere facilius est quam videtur, et in acido forti error in ramo eligendo ad decem gradus pervenit.
Ipse numerus in scala sensum habet solum cum temperatura qua lectus est: vitrum ad 60 °F divisum est, et specimen tepidum necessario densitatem minorem quam veram praebet. In mercatura petrolearia correctio non oculis aestimatur, sed ex tabulis ASTM D1250 sumitur — primum lectio ad sexaginta gradus normales reducitur et tum demum volumen et pecunia numerantur.
Move densitatem: natator emergit aut submergitur, et tres scalae positionem eius quaeque suo modo legunt. Unaquaeque suam regionem caecam habet, et ubi duae scalae adhuc valent, tertia iam nihil ostendit.
Linea viridis gradus API sunt: crescente densitate cadunt. Aurantia gradus Twaddell sunt, qui contra crescunt. Lineae ad aquam se secant, ubi API decem dat, Twaddell nullum, ac deinde in contrarias partes discedunt: altera scala oleo divisa est, quod aqua levius est, altera acidis et lixiviis, quae graviora sunt. Instrumentum utraque scala in eodem scapo nemo facit, quia spatium eis commune nimis exiguum est.
02 · Conversio
Numerum unum inscribe — tabula cetera dabit
Omnes scalae ad unam densitatem relativam ad 60 °F conveniunt, ideoque inter se exacte convertuntur. Error solum ibi oritur ubi lectio alia temperatura sumpta est neque ad normam per tabulam reducta.
Modulus rami gravis Baumé in variis terris varie sumptus est — 144,3, 145 aut 146,3 — et electio moduli inter subtiliores tabulae ordinationes posita est: in acido forti differentia iam in prima nota apparet.
Quindecim gradus cum dimidio Celsii neque numerus rotundus sunt neque cuiusquam libido: sunt prorsus 60 °F, illi noti sexaginta gradus thermometri Americani quibus tota petrolearia ratio nititur. Specimen tepidum plures gradus API ostendit quam re vera sunt, et in copia navis oneraria magnitudinis differentia illa iam pecunia numeratur; ideo lectio primum ad normam reducitur et tum demum volumine multiplicatur.
| Nota | |||
|---|---|---|---|
| {u} | {name} | {value} | {note} |
03 · Ordines magnitudinum
scala logarithmica: ab aere ad osmium04 · Instrumenta metiendi
Quibus densitas liquoris capiatur
Natator cum globulis plumbeis in ventre et scala in scapo: legitur illa divisio quae cum libra liquoris congruit. Unum instrumentum angustam densitatum fasciam complectitur, ideo copiis senorum ad novenorum in theca venduntur. Modus in ASTM D1298 descriptus est et adhuc in olei acceptione legitimus manet.
Vas noti voluminis vacuum et plenum ponderatur, in thermostato tentum. Ex modis mechanicis hic exactissimus est: quinta densitatis nota certo capitur. Pretium tempus est, in unum specimen fere semihora abit — at pycnometro ipsa areometra probantur.
Tubus curvatus in propria frequentia vibratur, et quo densius est quod continet, eo lentius oscillat. Densitatem instrumentum ex tempore oscillationis computat et ipsum eam ad 60 °F reducit. Specimine millilitro opus est, responsum semiminutam exspectatur — in laboratorio tale instrumentum natatorem iam pridem expulit.
In fistula densitas continenter necessaria est, ibique mensor massae ponitur: duos ansulos vibrat et ex torsione eorum simul fluxum massae et densitatem determinat. Gradus API instrumentum statim edit, ita ut numerus in libellum mercatorium sine specimine et sine homine perveniat.
05 · Regulae scribendi
Numerus sine ramo et sine gradibus Fahrenheit nihil significat
Signum gradus ante litteras et coniunctum eis ponitur, valor autem spatio separatur. Apud Baumé ramus semper indicandus est, gravis vel levis. In gradu API temperaturam omittere licet solum quia semper eadem est, 60 °F; si specimen alia mensum est, id nominatim adnotatur.
Tertia scriptura quantitatem cum scala sua confundit: densitas chilogrammis in metro cubico metitur, gradus autem API numerus dimensione carens sunt, ex densitate computatus. Quartus error in officina creberrimus est: acidum sulfuricum 66 °Bé circiter 93 % monohydrati continet, minime vero 66 %. Centesimae cum gradibus solum apud Brix et Plato congruunt, ubi scala ita ipsa excogitata est.
06 · Unitates finitimae
Sensu propinquae sunt omnes scalae in quibus densitas in numeros arti commodos rescripta est: saccharum secundum Brix numeratur, mustum uvarum secundum Oechsle, oleum secundum API — et sub omnibus una eademque densitas relativa dimensione carens iacet.
scala inversa est
duo rami ab aqua
linearis in densitate
Ex tabulis Simetrii proxime stant densitas in kg/m³, ad quam tres scalae reducuntur, gradus Brix et gradus Plato cum tabulis saccharinis, dolium, in quo oleum volumine numeratur, et dolium olei aequivalens, ubi volumini calor combustionis additur.
07 · Pars historica
Sal, corium et oleum petrae
Antonius Baumé scapum duobus punctis divisit: aqua pura ei nullum dedit, solutio autem ex quindecim partibus salis in octoginta quinque partes aquae quindecim. Spatium inter has notas aequaliter partitus est, et exiit scala quam pharmacopolae statim receperunt.
Gulielmus Twaddell, artifex Scotus, formula caruit: gradum quinque millesimis densitatis posuit, ita ut nihil computandum sit. Balnea candefactoria et coriaria in angusta fascia supra aquam tenentur, et coriarii cum textoribus gradibus Twaddell etiam nunc loquuntur.
Areometra petrolearia Americana per decem annorum spatia modulo 141,5 divisa sunt, quamquam formula Baumé 140 poscebat. Officium normarum, discrepantia inventa, maluit non vitrum refingere sed id lege firmare — sic scala API orta est.
Densitas in laboratorio iam pridem tubo vibrante capitur, in fistula autem mensore massae, sed pacta de oleo etiam nunc gradibus API scripta sunt, et accessio pro genere levi secundum eos numeratur. Scala instrumento suo superstes fuit: numeri iidem manserunt, natator vero in hac catena iam non est.
Unitas quae neque exemplar habet neque nullum suo loco
Ipse gradus API probari non potest: probatur densimetrum, gradus autem ex densitate per formulam exit. In hac catena duae quantitates examinandae sunt, densitas et temperatura, atque altera plus valet quam prior. Oleum tepidum levius est, plures ei gradus exeunt, ideoque secundum pactum carius est; quare temperatura speciminis una cum lectione adnotatur, et correctio ex tabulis sumitur, non mente computatur.
Nullum huius scalae non ad aquam stat, sed ad densitatem 1,076, ibi ubi aqua iam pridem post tergum relicta est. Ita formula statuit, liquoribus aqua levioribus excogitata: nullum eius extra omnem sensum physicum cecidit. Genera gravia in gradus negativos abeunt, et signum minus in libello mercatorio mirum videtur, sed prorsus usitatum habetur.
Index · unitates mensurae
Tabula pro quaque quantitate
Septem unitates SI fundamentales, viginti duae derivatae nomine proprio insignes, et quantitates extra systema, sine quibus neque ars neque calendarium constaret.