กะรัต ct

ตำนานเล่าว่าเมล็ดแคร็อบหนักเท่ากันทุกเมล็ด พ่อค้าโบราณจึงวางมันบนจานแทนตุ้มน้ำหนักได้โดยไม่ต้องกลัวถูกโกง ตำนานนี้งดงาม อยู่ในแคตตาล็อกทุกเล่ม และรอดพ้นการตรวจสอบเพียงเพราะไม่มีใครคิดจะตรวจสอบ

ในปีสองพันหก นักชีววิทยาชั่งเมล็ดหลายพันเมล็ดจากต้นไม้แถบเมดิเตอร์เรเนียนในที่สุด และพบการกระจายธรรมดาที่สุด ราวหนึ่งในสี่ของน้ำหนักเฉลี่ย เท่ากับเมล็ดพืชตระกูลถั่วอื่น ๆ พอดี ค่าเฉลี่ยใกล้สองในสิบกรัมจริง แต่เมล็ดหนึ่งอาจหนักเพียงครึ่งเดียวของเมล็ดข้าง ๆ

คำเฉลยคือพ่อค้าไม่เคยใช้เมล็ดเดียว เขาหยิบทีละกำมือ และกำมือหนึ่งก็เฉลี่ยตัวเอง ความคลาดเคลื่อนของการนับจึงลดลงตามรากที่สองของจำนวนเมล็ด ที่ยี่สิบเมล็ดก็ไม่เกินไม่กี่เปอร์เซ็นต์แล้ว ซึ่งยอมรับได้สำหรับการซื้อขาย ความแม่นยำไม่ได้มาจากธรรมชาติ แต่มาจากเลขคณิตของจำนวนมาก ซึ่งคู่ค้าไม่รู้เรื่องเลย

เรื่องนี้ให้บทเรียนแม้นอกวงการเครื่องประดับ หน่วยหนึ่งอยู่มาสองพันปีบนคำอธิบายที่ผิด โดยไม่เสียหายอะไรเลย เพราะตั้งอยู่บนข้อตกลงของคู่ค้า เมื่อถึงคราวต้องเขียนข้อตกลงเป็นตัวเลข เมล็ดก็ถูกส่งไปอยู่ในพจนานุกรมรากศัพท์อย่างเงียบ ๆ และกะรัตก็กลายเป็นสองร้อยมิลลิกรัมพอดี