Pulsus horologii processoris et cyclus machinae
Unitas extra systema · quantitas: intervallum concentus et mensura operis computandi
Autumno anni 2004 Intel abrogavit fabricationem processoris qui decem gigahertz cursurus erat, neque id defectio technica fuit sed confessio muri physici: laminula duplo celerius acta quadruplam potentiam poscebat et simpliciter liquescebat. Certamen frequentiarum, quod triginta annos duraverat, uno die finem habuit, et cum eo consuetudo machinam ex numero in capsa scripto iudicandi.
Ipse pulsus est intervallum inter duas oras signi horologii, ille scilicet gradus quo omnes partes laminulae concordes simul commutantur. Eius reciproca est frequentia, ideoque pulsus ad quinque gigahertz duas decimas nanosecundi durat, quibus lux sex centimetra assequitur, signum autem per lineam cupream etiam minus — minus quam laminula lata est.
01 · Definitio
Pulsus est periodus signi horologii, id est intervallum inter duas oras eiusdem generis, quibus elementa concordia laminulae statum simul mutant. Cyclus machinae est integer numerus pulsuum quo processor factum perfectum efficit; in machina ordinis continui eum substituit mensura inversa — numerus pulsuum in singula mandata, cuius propria reciproca dicit quot mandata uno pulsu ordinem continuum relinquant.
Longitudinem pulsus non natura statuit sed viarum in laminula ductus: brevior esse non licet quam tardissima via inter duos bistabiles, cum mora ipsius bistabilis et subsidio pro dispersione parametrorum. Hinc consuetus artificis modus — longam viam logicam in duos gradus ordinis continui secare: pulsus dimidiatur, frequentia duplicatur, mandatum autem nunc totam scalam percurrit.
Frequentiam vero non logica terminat sed potentia: consumptio dynamica cum frequentia et cum quadrato tensionis crescit, tensio autem augenda est ut circuitus ad auctam frequentiam sufficiat. Calor igitur fere ut cubus frequentiae procedit, atque in hac cubica ratione certamen gigahertzium circa quattuor constitit.
Denique pulsus est unitas cuius longitudo constans non est. Administratio potentiae frequentiam centies in secundo mutat, ad onus et temperiem se accommodans, ideoque ex numero pulsuum de tempore praeterito iudicari non potest, de opere autem effecto potest: numerator pulsuum non secunda numerat sed gradus computationis, atque in hoc vera eius pretium est.
Duc frequentiam regula et duas curvas observa quae in contrarias partes discedunt. Viridis est spatium quod signum uno pulsu assequitur: quo altior frequentia, eo brevior illa via, atque ad quinque gigahertz minor ipsa laminula invenitur. Purpurea est quanti in pulsibus constet accessus ad memoriam: eius mora in nanosecundis vix mutatur, in pulsibus igitur tantum crescit.
Opere in gradus secto, artifex pulsum breviorem reddit, sed unum mandatum nunc totam illam scalam percurrit, eiusque propria mora non minuitur sed crescit. Lucrum tunc demum apparet cum gradus diversis mandatis impleti sunt; in saltu autem male praedicto ordo continuus totus vacuandus est — quo profundior, eo carius.
02 · Conversio
Frequentia, periodus, opus
Insere frequentiam vel longitudinem pulsus, et scheda ostendet reciprocam, viam signi uno pulsu et pretium accessuum ad memoriam in pulsibus. Prima familia definitione exacta est, secunda mediis nuclei valoribus nititur, tertia moris consuetis hodiernae memoriae hierarchiae.
Velocitas signi per lineam sumitur sex decimae velocitatis lucis; in subtilioribus schedae ordinationibus in dimidium mutari potest.
Secundum frequentiam solum nuclei similes comparari possunt, quia numerus pulsuum in mandatum inter architecturas multipliciter differt: altera machina uno pulsu quattuor mandata capit, altera vix unum. Ideo prorsus numerus in gigahertzibus e praeconiis abiit, et in eius locum venerunt series probationum quae non iam pulsus metiuntur sed opus effectum.
| Valor | Nota | ||
|---|---|---|---|
| {u} | {name} | {value} | {note} |
03 · Ordines magnitudinum
scala logarithmica: a pulsu ad fenestram temporis dispositoris04 · Instrumenta metiendi
Quo pulsus constituatur et quo numeretur
Fons pulsus est laminula crystalli, quae plerumque paucis decem megahertzibus vibrat cum exactitudine circiter decem milionesimarum. Gigahertz autem in laminula non ex ea veniunt sed ex multiplicatione huius frequentiae relatae, ita ut totius machinae constantia a fragmento mineralis magnitudine grani oryzae hereditetur.
Ansa phasi obstricta frequentiam oscillatoris divisam cum relata comparat eumque temperat donec phases congruant; diviso mutato frequentia in cursu mutatur. Ea prorsus administrationi potentiae permittit pulsum in quiete ad paucas centenas megahertzium demittere et in turbinem per paucas secundas tollere, dum subsidium caloris manet.
Intra nucleum sedent regesta quae pulsus, mandata perfecta, aberrationes memoriae abditae et saltus male praedictos numerant, et ex programmate currente recta legi possunt. Ex his numeris habetur numerus pulsuum in mandatum — sola mensura proba eius quam bene codex in aliqua laminula consederit.
Ut ipse pulsus videatur, instrumento opus est quod oras discrimine paucorum picosecundorum capiat, idemque ea ostendit propter quae frequentia altius tolli non potest: tremorem phasis, inaequalem signi adventum in diversos laminulae angulos et orae residentiam in longa linea.
05 · Regulae scribendi
Pulsus et hertz non idem sunt
Frequentia in hertz scribitur, praefixo litteris maioribus ad mega et giga, numerus autem pulsuum ut integer sine ulla unitate, quoniam pulsus unitas SI non est. Indices efficientiae litteris maioribus sine punctis scribuntur cum nota cuius nuclei sint; frequentiam et efficientiam in unam quantitatem miscere non licet.
Prima scriptura duas quantitates diversas miscet: numerus pulsuum sine dimensione est, hertz autem frequentiam metitur. Altera magnitudinem litterae praefixi violat, quae ad mega et giga necessaria est. Tertia secundum frequentiam architecturas comparat quarum pulsus in mandatum multipliciter differunt, atque ex tali comparatione nihil sequitur. Quarta quantitatem mutabilem pro constanti sumit.
06 · Unitates finitimae
Iuxta stant unitates quae idem opus ex aliis partibus metiuntur: hertz ut frequentia ipsius signi, numerus operationum puncto mobili in secundo et numerus mandatorum quae in unum pulsum cadunt. Omnes ex se invicem sequuntur, simul ac frequentia et ordinis continui mores noti sunt.
frequentia, unitas SI
mensura sine dimensione
mensura operis computandi
Ex tabulis Simetrii iuxta stant hertzium, qui frequentiam dat, secundum et eius praefixa partitiva, unix time, ubi terminus item verbo machinae statuitur, et bitus s octetus, quibus metitur id quod pulsus fert.
07 · Pars historica
Triginta anni certaminis et unus dies abrogationis
Primus processor in una laminula ea frequentia currebat quam laminula hodierna in parte microsecundi transit, et unum mandatum ei octo pulsibus constabat. Cyclus machinae tunc notio litteralis erat: mandatum legere, resolvere, data petere, computare et scribere — quisque gradus suum pulsum sumebat, atque omnes stricte per ordinem ibant.
Simul ac gradus simul in diversis mandatis operari didicerunt, mensura consueta fracta est: mandatum adhuc quinque pulsus ibat, sed ordinem continuum singulis pulsibus relinquebat. Numeratio invertenda erat et de pulsibus in mandatum loquendum, qui in bona machina infra unum descenderunt — id est, uno pulsu plus quam unum mandatum perficitur.
Architectura cum ordine continuo triginta unius graduum frequentiae causa aedificata est atque in calorem incurrit: promissi decem gigahertz refrigerationem poscebant in capsa mensae incogitabilem. Consilium clausum est, et ars ad multa nuclea se vertit — non quia melius est, sed quia cubicus consumptionis incrementus aliam viam non reliquit.
Nucleus hodiernus unam frequentiam non habet: in quiete ad paucas centenas megahertzium descendit, sub onere ad quinque gigahertz ascendit eosque tenet quamdiu subsidium caloris sufficit. Numerus in scheda promissum factus est sub condicionibus faventibus, atque machinas eo comparare et fabricatores et censores desierunt.
Unitas cuius longitudo inter metiendum mutatur
Pulsus metrologo incommode instructus est: longitudinem eius non exemplar statuit sed viarum in laminula ductus, eaque in eodem processore centies in secundo mutatur, quoniam administratio potentiae frequentiam oneri et temperiei accommodat. Ideo numerator pulsuum ad tempus metiendum non valet, quamquam extrinsecus horologio similis est, et programma quod ei fidit tantum errat quantum frequentia mota est.
Ad munus autem cuius causa pulsus natus est, melius quam ulla temporis unitas convenit. Pulsus numerando non durationem metimur sed molem operis computandi, ideoque numerus pulsuum in mandatum ad omnem frequentiae mutationem comparabilis manet — dicit quam bene codex in laminula consederit, non quot secunda praeterierint.
Index · unitates mensurae
Tabula pro quaque quantitate
Septem unitates SI fundamentales, viginti duae derivatae nomine proprio insignes, et quantitates extra systema, sine quibus neque ars neque calendarium constaret.