Litterae ft in ipsa facie altimetri barometrici impressae sunt, et indices super eas transeunt: longus centenarum ascendit et descendit, brevis milium lente sequitur, tenuis decem milium in margine tremit. In fenestella dextra tympanum pressionis ad 29.92 volvitur, a sinistra vexillum virgatum altitudinis humilis apparet et latet, lucerna monitoria micat, et nota in taenia graduum volatus usque ad FL350 labitur; lineolae caeruleae taeniae sunt gradus metrici.
Charta unitatis
longitudo · aviatio tabula 1/1 · rec. 2026-09Pes ft · ′
Unitas extra SI · quantitas: longitudo; inde ab anno 1959 exacte 0,3048 m
Sedecim pedes sinistri ad ianuam ecclesiae
Anno 1535 agrimensor Jakob Köbel Francofurti praeceptum simplex typis edidit, quo pes legitimus sine ullo exemplari obtineretur: die dominico post sacra sedecim viros ad ianuam ecclesiae sistere, altos et humiles, ut exeunt, et pedes eorum sinistros alterum post alterum ponere. Spatium ita factum est pertica legitima, eiusque pars sexta decima pes legitimus, ita ut mensurae accuratio legi magnorum numerorum niteretur multo antequam mathematici eam enuntiarent.
Hodie pes multo siccius definitur, ut exacte 0,3048 metri, sed in una re firmius quam metrum tenet: fere totum caelum supra orbem in pedes divisum est, et aeroplana per gradus volatus singulis mille pedibus separantur etiam ubi in terra nemo pedibus utitur.
Haec pagina ostendit quid fiat cum aeroplanum in spatium aerium gradibus metricis divisum intrat, cur mensores Americani usque ad annum 2022 alio pede metiti sint, et quot pedes in Europa fuerint antequam duo remanerent.
Signum ft litteris minusculis sine puncto scribitur nec in plurali mutatur: 6 ft, non 6 fts. In statura et in delineationibus pes signo primo simplici ′ notatur, uncia duplici, ita ut sex pedes et duae unciae 6′2″ scribantur; gradus volatus coniuncte scribitur litteris FL et centenis pedum, FL350, sine unitate.
Pedem internationalem 0,3048 m — cum pede mensorio Americano, duabus millionesimis longiore, qui in tabulis usque ad annum 2022 vixit, et cum veteribus pedibus Europae, ubi Rhenanus 314 mm, Parisinus 325 erat. Neque gradum volatus cum altitudine confundas: FL350 significat 35 000 pedes neque supra terram neque supra mare, sed secundum pressionem normalem 1013,25 hectopascalium.
01 · Definitio
yarda · uncia · gradus volatusPes est unitas longitudinis aequalis tertiae parti yardae internationalis et duodecim unciis; cum yarda inde ab anno 1959 ut 0,9144 metri definita sit, pes exacte 0,3048 metri est. Sicut uncia, exemplar proprium non habet, et tota eius accuratio a metro mutuata est.
Latissime pes in aere vivit: altitudo volatus fere ubique terrarum pedibus datur, et gradus volatus centenis pedum secundum pressionem normalem numerantur, ita ut FL350 significet 35 000 pedes in altimetro ad 1013,25 hectopascalia posito. Ordinatio Aviationis Civilis Internationalis metra mallet, sed pedem ut rationem temporariam admittit nec umquam diem abrogandi constituit.
Gradus mille pedum inter gradus volatus est 304,8 metra, et ubi caelum in metra divisum est, gradus ad 300 metra statutus est. Duae scalae fere congruunt, sed in singulis gradibus sedecim pedibus discedunt, et aeroplanum ex una divisione in alteram transiens paulum ascendere aut descendere debet.
Sedecim pedes in singulis gradibus
A sinistra caelum in pedes divisum est, a dextra in metra, in medio finis duarum regionum moderationis currit. Lineae sucineae sunt gradus pedum singulis mille pedibus, lineolae caeruleae gradus metrici singulis trecentis metris; aeroplanum in gradu electo a sinistra ad dextram volat et in fine ad proximum gradum metricum transit, dum adversum uno gradu altius in contrariam partem volat. Uncus inter ea, cum discedunt, veram separationem verticalem in pedibus ostendit.
Omnes eodem modo errant, ideo nemo collidit
Altimetrum non distantiam sed pressionem metitur, et in gradu volatus omnes nautae aerii eandem pressionem normalem ponunt, quamquam vera pressio ad libram maris illo die alia est. Vera altitudo aeroplanorum in FL350 a 35 000 pedibus aliquot centenis differre potest, sed omnium eodem modo, ita ut separatio inter ea maneat; error communis est et tutus, dum omnes uno pede et una pressione utuntur.
02 · Conversio
unitates · pedes veteres · gradus volatusA pedibus ad metra et retro
Longitudinem vel altitudinem inscribe, et pagina eam in metris, unciis, yardis, milibus et gradibus volatus ostendet, in veteres pedes variarum urbium convertet et scalam graduum pedum cum metrica comparabit. In omnibus tabellis longitudo eadem est; sola mensura mutatur.
Regula memoriae: ut metra habeas, pedes ter multiplica, per decem divide, et sesquicentesimam partem adde.
Gradus volatus non est longitudo sed pressio pacta in pedes secundum atmosphaeram normalem conversa, ideo metra in versu «gradus volatus» altitudinem in eadem atmosphaera normali significant, non supra terram. Pedes veteres rotundati sunt: in eadem urbe saepe duo pedes simul vivebant, aedificatoribus et mensoribus, et longitudo eorum ab exemplari ad exemplar mutabatur.
| {k} | {v} | {note} |
{text}
04 · Instrumenta metiendi
altimetrum · altimetrum radiophonicum · catena · perticaQuibus terra et caelum pedibus metiuntur
Pedes qui re vera pascalia sunt
Intra altimetrum est strues capsularum metallicarum aere vacuarum, quae inflantur dum pressio externa decrescit, et per vectes indices vertunt. Scala in pedes secundum atmosphaeram normalem divisa est, ita ut instrumentum re vera pressionem formula in altitudinem conversam ostendat, et ideo gubernator ante descensum pressionem localem in tympano ponit.
Veri pedes supra terram
Altimetrum radiophonicum signum deorsum mittit et tempus metitur quo a terra redit, ita ut honestam distantiam ad superficiem ostendat, non pressionem. Nonnisi humi operatur, plerumque usque ad 2500 pedes, et ideo demum in appropinquatione loqui incipit, cum vox synthetica in cella gubernatoris ultimas centenas et denas pedum usque ad contactum numerat.
Sexaginta sex pedes in centum anulis
Catena mensoria Edmundi Gunteri, anno 1620 excogitata, centum anulos habebat longitudinis totius 66 pedum, et in ea tota agrimensura orbis Anglice loquentis nitebatur: decem catenae quadratae acram faciunt, octoginta catenae milium. Catena numerationem decimalem anulorum cum veteribus pedibus coniunxit, et ideo fines agrorum etiam nunc saepe multiplices sexaginta sex sunt.
Exemplar ex parochianis
Sedecim viri fortuito sumpti perticam dant cuius dispersio quater minor est quam unius pedis — radix sedecim, si errores independentes habentur — ita ut praeceptum Köbelii non simplex sed ratione statistica cogitatum esset. Pedem singularem dividendo perticam, non unum pedem ponendo, obtinendum censuit, et eadem est cogitatio qua hodie mensurae repetitae in medium rediguntur.
05 · Regulae scribendi
signum · primi · gradus volatusFL350 non sunt «350 pedes»
In textu pes signo ft post spatium scribitur, in statura et in delineationibus primo simplici sine spatio, gradus volatus litteris FL et numero centenarum pedum, sine unitate post.
Primus versus a dextra signo pluralem et punctum addit, secundus duas uncias pro duabus decimis pedis habet, quamquam 6,2 pedes sunt sex pedes et 2,4 unciae, tertius gradui volatus unitatem dat, ita ut 350 pedes pro 35 000 legatur. Quartus signum in abbreviationem verbi vertit, quintus valorem exactum rotundat et sesquicentesima parte errat, sextus pedem quadratum verbis cum punctis pro potentia scribit.
06 · Unitates finitimae
uncia · yarda · miliaPes in media scala imperiali stat: infra eum duodecim unciae, supra tres pedes in yarda et 5280 pedes in milia terrestri, et in caelo iuxta eum vivit milia nautica, qua iter aeroplani numeratur, altitudo autem pedibus.
Duodecima pars pedis, uncia Romana, exacte 25,4 millimetra.
Per yardam pes definitur: 0,9144 metri per tres divisa.
Octo furlongi, octoginta catenae Gunteri, 5280 pedes.
07 · Pars historica
archivum · a legione ad gradum volatusQuomodo pedes primum multi, deinde duo, deinde unus facti sint
{title}
{text}
Quomodo gradus metricus gradum pedum assequitur
Altitudo cuiusque columnae ostendit quantum gradus metricus supra proximum gradum pedum infra se iaceat, in pedibus, pro tredecim gradibus ab 8900 ad 12 500 metra. In singulis gradibus differentia sedecim pedibus decrescit; margo gradus ordine circumit.
Ducenti pedes infra et decem supra — tantum relictum est e differentia inter 304,8 et 300 metra, sed ad finem hi pedes in motum necessarium pro omni volatu vertuntur.
Unitas temporaria sine die finis
In annexo de unitatibus mensurae ad Conventionem Chicagiensem pes pro altitudine et nodus pro celeritate ut unitates extra SI ad tempus permissae inscribuntur, sed dies abrogandi incertus relictus est, et sic per decennia fit. Causa non est consuetudo gubernatorum, sed quod caelum commune est: transitus ad metra postulat ut omnes nationes in itinere aeroplani eodem die mutent, et dum vel una pedibus manet, expedit pedes omnibus servare.
Ubi gradus metrici volatus superfuerunt, tabula eorum ad tabulam pedum accommodata est: quisque gradus metricus una cum proximo gradu volatus in centenis pedum inscribitur, ut nautae aerii altimetro pedum instructi eum tenere possint, et finis duorum systematum uno brevi motu transitur pro tota fluxione denuo ordinanda.
Accuratio pedis iam diu non quaeritur: longitudo eius ex metro sine residuo sequitur, et totus error gradus volatus in pressione et temperatura aeris inest, quas altimetrum formula atmosphaerae normalis in pedes convertit.