A sinistra stella lucet, et ab ea undae coloratae altera post alteram diffunduntur — rosea, caerulea, violacea —, quaeque sua mora, ita ut circuli numquam congruant. Supra eas duae nebulae ardent, formam lente mutantes, et circum stellae micant, quarum periodi incommensurabiles electae sunt. Per scalam imam signum caeruleum a stella currit et ad notam unius anni lucis prorsus pervenit, ubi linea rosea id exspectat: haec est ipsa mensura — iter lucis unius anni in regula notatum. Litterae in medio in omnibus linguis eaedem sunt; nomen cuiusque linguae sub tabula stat.
Unitas extra SI · astronomia · longitudo
Annus lucis, ly
Regula cuius partes lux metitur
Unitas longitudinis · iter lucis in vacuo anno Iuliano · 9 460 730 472 580 800 m
Hoc vocabulum non astronomi, sed scientiae vulgatores excogitaverunt, et periti primum naso suspendebant: absurdum eis videbatur distantiam tempore metiri, et quidem anno, quem quodque calendarium suo modo numerat. Vicit tamen perspicuitas, quia sententiam «ad stellam proximam lux quattuor annis pervenit» intellegit quisquis umquam epistulam exspectavit, cum numerus in milibus milium milium chiliometrorum nihil imaginationi dicat.
Commodum huius unitatis est quod una cum distantia aetatem imaginis indicat. Proximam spectantes eam videmus qualis ante quattuor annos et quadrantem fuit, nebulam Andromedae spectantes — qualis erat cum in Terra ne unus quidem homo generis hodierni exstiterat. Telescopium hoc sensu non tam vitrum augens est quam machina praeteritum ostendens, et diversas caeli partes simul diversis aetatibus ostendit.
Valor accuratus unitatis non ex mensura, sed ex duabus conventionibus oritur: celeritas lucis in vacuo ut numerus accuratus metrorum in secundum constituta est, et annus ad hanc rem Iulianus sumitur, prorsus triginta unum milia milium quingenta quinquaginta septem milia sescenta secunda. Alterum per alterum multiplicate, et longitudinem anni lucis usque ad ultimam cifram sine ulla incertitudine accipietis. Incertitudo postea demum oritur, cum hac regula verum caelum metiri incipiunt.
Signum internationale duae litterae Latinae minusculae ly sunt, sine punctis et sine spatio inter eas; Latine «annus lucis» scribitur, sed in tabulis et inscriptionibus diagrammatum ly ipsum ponitur, quia sic inscriptio in quavis terra legitur. Multiplicia praefixis usitatis formantur: kly, Mly, Gly — mille, decies centena milia et milies centena milia annorum lucis.
Annus lucis distantia est, et vocabulum «annus» in eo nihil mutat: dicere «duodecim annos lucis volavimus» tam absurdum est quam «duodecim chiliometra per horam ambulavimus». Neque cum parsec confundendus est, quod paulo plus tribus annis lucis et quadrante patet, neque cum anno ut spatio temporis: definitio annum Iulianum prorsus trecentorum sexaginta quinque dierum et quadrantis adhibet, non tropicum neque civilem.
01 · Definitio
iter lucis unius anni · aetas imaginis · tempus itineris navisAnnus lucis est spatium quod lux in vacuo uno anno Iuliano conficit, id est trecentis sexaginta quinque diebus et quadrante, quorum singuli octoginta sex milia quadringenta secunda habent. Definitio duas quantitates continet, utramque accurate constitutam, ideoque etiam productum earum accuratum est: hic nec exemplar est, nec mensura, nec emendationes — tantum multiplicatio duorum numerorum ex conventione receptorum.
Verba «in vacuo» in definitione ornamentum non sunt. In aere, in vitro et in gase interstellari lux tardius procedit, et si unitas radio vero definiretur, longitudo eius penderet ex ea caeli parte quam radius transiisset. Vacuum astronomicum paene perfectum est, sed emendatio propter materiam in undis radiophonicis adhuc sentitur, ideoque in definitionem ipsa celeritas in vacuo inserta est.
Altera subtilitas est quis annus sumatur. Annus tropicus Iuliano circiter undecim minutis brevior est, civilis longitudinem identidem mutat, sidereus longior est; differentia tandem ad partes milionesimas redit, quod astronomiae non parum est. Unio Astronomica Internationalis annum Iulianum propter eius constantiam elegit: neque rotationi Terrae neque circuitui eius circa Solem alligatur, ideoque tempore non mutatur.
Denique quantitas proprietatem habet quam nec metrum nec parsec habet: statim dicit quantum sero venerimus. Distantia in annis lucis aetas imaginis est, et omnis tabula caeli tabula variarum aetatum in unam imaginem consutarum esse apparet. Propter hanc proprietatem periti unitatem tolerant, quamquam in commentariis parsec praeferunt: id ex angulo directe mensurato, non ex tempore ducitur.
Quem videamus et ad quem perveniamus
In parte superiore scaenae obiectum lucet, et ab eo unda ad nos venit: dum in itinere est, non stellam, sed praeteritum eius videmus, et inscriptio apud ocularium annum ostendit quo lux profecta est. Cursor distantiae obiectum a margine Systematis Solaris ad galaxias vicinas movet, et una cum eo aetas quam spectamus mutatur. In parte inferiore navis ad idem obiectum volat et duo horologia habet: violaceum in Terra manet, roseum in nave ambulat. Cursor alter navem accelerat, et quo propius ad celeritatem lucis accedit, eo magis indicia discedunt — donec iter quod e Terra saecula durat nautis in paucos annos contrahatur. Animadvertite navem nulla temperatione lucem praeterire posse: signum roseum semper post caeruleum manet.
02 · Conversio
distantiae · lux in itinere · volatus celeritate lucis proximaUna distantia sex formis
Prima tabella distantiam inditam in alias unitates convertit — a parsec et unitatibus astronomicis ad dies lucis et chiliometra communia. Secunda ostendit cuius aetatis lux ad nos ab obiectis notis veniat. Tertia volatum computat: quot annos duret ex horologio Terrae et quot ex horologio navis diversis celeritatibus.
Regula memoriae: parsec paulo plus quam tres anni lucis est, annus lucis paulo plus quam sexaginta tria milia unitatum astronomicarum, et lux Solis ad nos octo minutis et paulo amplius pervenit.
Unitas ipsa accurata est, sed distantiae ea expressae longe non semper accuratae sunt: ad stellas vicinas eas partibus centesimae notas habemus, ad supergigantes splendidos cum dispersione multarum centesimarum, et in galaxiis remotis distantiae etiam ex exemplo expansionis electo pendent. Numerus annorum lucis in libro consultorio fere semper incertitudinem secum fert, quam inscriptiones vulgares omittunt.
| Quantitas | Valor | Nota |
|---|---|---|
| {k} | {v} | {note} |
{text}
04 · Instrumenta metiendi
locatio laserica · satelles astrometricus · Cepheis · supernovaScala cuius quisque gradus priori innititur
Unus casus quo regula honesta est
In speculis angularibus in Luna relictis etiam nunc pulsus laserici mittuntur et photones redeuntes capiuntur, quorum unus in paucos iactus venit. Distantia ex tempore volatus directe provenit, id est ad litteram in secundis lucis metitur, et accuratio ad centimetra pertinet. Methodus intra Systema Solare valet — ulterius nemo est qui speculum ponat, et regula catenae modorum indirectorum cedit.
Vacillatio pro regula
Stellae proximae geometrice metiuntur: dimidio anno spectator una cum Terra duplici distantia ad Solem movetur, et stella propinqua paulum respectu remotarum movetur. Angulus huius motus pars secundi arcus est, et eius inversum statim distantiam in parsec dat, quae deinde in annos lucis convertuntur. Satelles astrometricus hodiernus sic plus quam milies centena milia stellarum mensus est, horizontem methodi directae ad aliquot milia annorum lucis promovens.
Stella quae ipsa claritatem suam nuntiat
Stellae variabiles Cepheides pulsant, et periodus pulsationis earum cum vera luminositate arte coniuncta est: periodo horologio cognita astronomus scit quam clara stella revera sit, et comparatione cum eo quam obscura videatur distantiam accipit. Hoc ipso modo annis vicesimis saeculi praeteriti apparuit nebulam Andromedae longe extra Galaxiam nostram iacere, et magnitudo mundi una nocte multiplicata est.
Ubi annus lucis commodus esse desinit
In magnis distantiis eruptiones supernovarum certi generis, quarum luminositas paene eadem est, et rubicunda linearum in spectro translatio adhibentur. Sed hic unitas difficultates habere incipit: dum lux in itinere erat, spatium dilatabatur, et «distantia» in plures quantitates diversas dissolvitur — quamdiu lux volaverit et quam longe obiectum nunc absit. Ideo cosmologia de translatione rubicunda loqui mavult et annos lucis inscriptionibus vulgaribus relinquit.
05 · Regulae scribendi
ly sine punctis · praefixa multiplicium · est longitudoAnnus in nomine, metra in re
Paene omnes errores circa hanc unitatem ex nomine eius oriuntur: vocabulum «annus» tempus secum trahit, et in textum locutiones irrepunt quibus distantia horis, celeritas chiliometris metitur.
Prima scriptura durationem loco distantiae ponit ideoque sensu caret, sicut «duodecim chiliogrammata viae». Secunda et quarta formam signi violant: duae litterae minusculae, sine punctis et sine spatio. Tertia annum civilem pro Iuliano sumit et sic valorem unitatis in sexta cifra mutat. Quinta distantiam cum aetate confundit: lux quattuor annos iter fecit, stella autem milia milium annorum exstat. Sexta est ipse error primigenius ex quo ceteri omnes crescunt, et, pro dolor, etiam in inscriptionibus imaginum gravissimarum occurrit.
06 · Unitates finitimae
parsec · unitas astronomica · secundum lucisTres unitates vicinae eundem distantiarum ambitum inter se dividunt et eo differunt, unde mensura sumpta sit: in parsec est angulus, in unitate astronomica orbita Terrae, in anno lucis et secundo lucis tempus itineris.
Unitas commentariorum peritorum: ex angulo mensurato directe ducitur, non ex tempore, ideoque alienam de longitudine anni conventionem in eam inserere non oportet.
Mensura rerum interiorum Systematis Solaris: distantia Terrae a Sole, ut numerus accuratus metrorum constituta. Ultra orbitam Neptuni iam incommoda est.
Soror minor eiusdem generis, ad communicationes commoda: ad Lunam lux secundo et quadrante venit, et colloquium cum ea sine moris manifestis iam haberi non potest.
Inter diplomata Simetrium iuxta stat parsecum, et in fundamento utriusque unitatis iacet eadem celeritas lucis, qua etiam tempus transitus signi in lineis communicationis terrestribus metitur.
07 · Pars historica
archivum · 1676 → 1838 → 1851 → 1984Quomodo mora lucis regula facta sit
{title}
{text}
Altitudo columnarum ostendit ad quam distantiam variis aetatibus mensura geometrica directa perveniri potuerit, et signum album totum hoc iter percurrit. Animadvertite quemque saltum non cum nova theoria, sed cum novo instrumento coniunctum esse: primum heliometro, deinde lamina photographica, deinde satellite extra atmosphaeram posito.
Unitas accurata distantiarum non accuratarum
Mirum in hac unitate est quod ipsa omnino accurate nota est, cum omnia quae ea metiuntur tantum proxime nota sint. Accuratio gratis venit: celeritas lucis metiri desiit eo momento quo metrum per eam definitum est, et de anno Iuliano convenit eum prorsus triginta unum milia milium et quingenta milia secundorum esse, et productum duorum numerorum accuratorum nihil aliud dare potest quam tertium numerum accuratum.
Incertitudo in gradu sequenti oritur, cum regula caelo admovetur. Distantiae ad stellas proximas centesimis partibus centesimae notae sunt, sed iam in supergigantibus splendidis ut Betelgeuse dispersio aestimationum ad multas centesimas pertinet, quia in talibus stellis ipsa superficies confusa est et parallaxis ex imagine tremula purganda est. In distantiis galacticis catena methodorum indirectarum intrat, et quisque eius gradus suam incertitudinem ei addit quam a priore hereditate accepit.
Hinc regula bonae consuetudinis: numerus annorum lucis una cum incertitudine sua et modo quo acceptus est dandus est, quia «bina milia et quingenti anni lucis» ex parallaxi et idem numerus ex translatione rubicunda quantitates diversae naturae sunt. Unitas in hac re nullius culpae est: prorsus talis est qualis definita est, et omnis incertitudo non a regula, sed ab eo quod ea metimur venit.
Index quantitatum
astronomia et distantiaeUnitates fundamentales SI
illustrantur metrum et secundum — ex eis annus lucis compositus estQuo spectemus et quid videamus
annus profectionis lucis ab anno currente numeratur| Obiectum | Distantia | In parsec | Lux in itinere | Lux profecta est | Quid tum fieret |
|---|---|---|---|---|---|
| {name} | {ly} | {pc} | {wait} | {when} | {era} |
Columna ultima praecipuum argumentum pro hac unitate est: distantiam in diem vertit et sic observationem lectioni epistularum diversis saeculis missarum similem reddit. Meminisse tamen oportet has dies in obiectis remotis conventionales esse: dum lux in itinere erat, spatium dilatari potuit, et «quot annos volaverit» iam non congruit cum «quam longe obiectum nunc absit».