De letters in staan op de liniaal precies bij de eerste inch, een schuifmaat komt van rechts en klemt ze in, en op het schermpje van de bek licht 25.40 op. Op de millimeterschaal eronder schuift een rood merkteken naar dezelfde streep, op de tweede inch worden na elkaar drie gerstekorrels gelegd, er loopt een glans over de stalen stang en in de hoek draaien de draaibanktandwielen met 127 en 50 tanden die een inchspindel met een metrische schroefdraad verbinden.
Eenheidsblad
lengte · imperiale maat blad 1/1 · herz. 2026-09Inch in · ″
Eenheid buiten het SI · grootheid: lengte; sinds 1959 precies 25,4 mm
De eenheid die de hele wereld in millimeters meet
Een loodgieter in Madrid en een in Toronto vragen hun leverancier om dezelfde „eeninch”-buis, en geen van beiden meet hem in inches, want buiten is hij 33,7 millimeter en binnen ongeveer zevenentwintig. De buis erfde zijn naam van de gietijzeren waterleidingen uit de negentiende eeuw, waarbij de inch de binnendiameter was; de wanden zijn sindsdien dunner geworden, maar de naam bleef, en zo leeft de inch voort in een wereld die al lang op de meter is overgegaan.
De echte inch is intussen eenvoudiger dan welke metrische eenheid ook: sinds 1959 is hij precies 25,4 millimeter, zonder staart achter de komma, en die rondheid is niet natuurlijk maar afgesproken. Vóór de overeenkomst verschilden de Britse en de Amerikaanse inch bijna vier miljoenste, en eindmaten die aan weerszijden van de Atlantische Oceaan waren gemaakt, kwamen bij de fabriekscontrole niet overeen.
Het blad laat zien welke inches eerlijk zijn en welke alleen in een naam overleven, waarom de inch twaalf delen heeft en waarom elke draaibank met een inchspindel een tandwiel met honderdzevenentwintig tanden in de la heeft liggen.
Het symbool in schrijf je met kleine letters en zonder punt, zoals elk eenheidssymbool: 12 in, niet 12 In. of 12 ins. Op tekeningen en verpakkingen staat ernaast het dubbele accent ″, direct na het getal zonder spatie, 12″, en dat vervang je niet door twee apostrofs of een aanhalingsteken van het toetsenbord.
De inch als lengte tegenover de inch in de naam van een product: een waterbuis van één inch is buiten meer dan 33 millimeter, een G 1-draad is 33,25 mm en een plank „twee bij vier” is in werkelijkheid 38 bij 89. Ook niet te verwarren met de duimen van andere landen, van de Parijse pouce tot de Zweedse tum: vóór de metrieke hervorming had elke hoofdstad haar eigen, van 24 tot 27 millimeter lang.
01 · Definitie
yard · meter · nominaalDe inch is een lengte-eenheid gelijk aan een zesendertigste van de internationale yard, en omdat de yard sinds 1959 is vastgelegd als 0,9144 meter, is de inch precies 25,4 millimeter. Een eigen standaard heeft de inch niet: hij steunt volledig op de meter en de meter op de lichtsnelheid, dus al zijn nauwkeurigheid is geleend.
In de inch leven twee tradities van verdeling. In de werkplaats halveer je hem steeds opnieuw, in halven, kwarten, achtsten en vierenzestigsten, omdat je zo makkelijk een liniaal indeelt of een boor kiest; in de werktuigbouw daarentegen deel je hem in duizend, en het duizendste van een inch, de „mil” of thou, is 25,4 micrometer.
Naast de eenheid bestaat de nominale inch, de inch in de naam van een product: bij een buis verwijst hij naar een oude binnendiameter, bij een plank naar de maat vóór schaven en drogen, bij een diskette naar een afgeronde breedte. Zo'n inch reken je niet door vermenigvuldigen om naar millimeters: je zoekt hem op in de tabel van de norm.
Hoeveel inch heeft een eeninchbuis
Bovenaan is het ding zelf op schaal getekend, tegen de nul van een meetlint aangedrukt, en daaronder een stalen lint met twee schalen: boven inches met verdeling tot zestienden, onder millimeters. Het lint schuift uit tot de rand van het ding; de blauwe streep markeert wat gemeten is, de messingkleurige stippellijn wat de naam belooft, en de rode vulling ertussen is het verschil tussen de nominale en de echte inch.
Inch en ons zijn hetzelfde woord
De Romeinen verdeelden bijna alles in twaalf delen, van de voet tot het pond en de erfenis, en een twaalfde heette uncia; daaruit haalde het Engels zowel inch als ounce. Twaalf past de werkplaats beter dan tien, omdat het zonder rest deelbaar is door twee, drie, vier en zes, en daarom geeft een timmerman die een plank in drie gelijke delen verdeelt nog steeds de voorkeur aan voeten, terwijl een ontwerper die maten in een kolom optelt millimeters verkiest.
02 · Omrekening
eenheden · oude duimen · nominale matenVan zestienden naar millimeters
Voer een lengte in in een van de eenheden, en het blad toont haar in metrieke en imperiale maten met het dichtstbijzijnde zestiende, rekent haar om naar oude duimen van verschillende landen en vergelijkt haar met de inches uit productnamen. De lengte is in alle tabbladen dezelfde; alleen waarmee je haar meet, verandert.
Regel om te onthouden: vier inch is iets meer dan tien centimeter, en vijf inch is precies 127 millimeter.
De oude duimen van de verschillende landen zijn afgerond op een honderdste millimeter: ze veranderden van eeuw tot eeuw en van standaard tot standaard, en in één land leefden vaak twee of drie duimen naast elkaar, voor laken, voor land en voor bouwhout. De nominale maten van producten komen uit gangbare normen en kunnen per fabrikant met fracties van een millimeter verschillen.
| {k} | {v} | {note} |
{text}
04 · Meetinstrumenten
meetlint · nonius · micrometer · eindmatenVan een zestiende tot een miljoenste
De haak die wiebelt
Het meetlint is het belangrijkste inchinstrument ter wereld, en de haak aan het uiteinde zit expres op klinknagels met een speling die precies gelijk is aan zijn eigen dikte: bij een buitenmaat schuift hij naar buiten, tegen een binnenkant gedrukt schuift hij in, en de nul ligt in beide gevallen op de goede plek. Een timmerman die de losse haak „repareert”, zit bij de volgende meting een millimeter ernaast.
Vijfentwintig streepjes op vierentwintig
Op een inchschuifmaat verdeelt de hoofdschaal de inch in veertig delen van 0,025, en de nonius legt vijfentwintig van zijn streepjes op vierentwintig van de hoofdschaal, zodat het verschil daartussen een duizendste inch is. Het nummer van het noniusstreepje dat samenvalt, geeft het derde decimaal, zonder elektronica en zonder batterij.
Veertig gangen per inch
De spindel van de micrometer is een precisieschroef met veertig gangen per inch, dus één omwenteling van de trommel schuift hem precies 0,025 inch op, en vijfentwintig streepjes op de trommel delen die stap in duizendsten. De inchmicrometer bleek juist door deze rekensom handig, en zijn metrieke verwant herhaalde haar met een spoed van een halve millimeter en vijftig streepjes.
Johansson-eindmaten
De Zweedse werktuigkundige Carl Edvard Johansson vond een set stalen plaatjes uit die zo vast aan elkaar hechten dat ze zonder lijm bij elkaar blijven, en uit een paar dozijn stukken stel je elke maat samen tot op een tienduizendste. Voor zijn inchsets nam hij een verhouding van precies 25,4 millimeter, en de industrie nam dat getal over lang voordat regeringen het bekrachtigden.
05 · Schrijfregels
symbool · dubbel accent · breukenTwee accenten, geen twee aanhalingstekens
In tekst schrijf je de inch met het symbool in na een spatie, op tekeningen en producten met een dubbel accent zonder spatie, en breuken blijven gewone breuken als de maat in zestienden is afgetekend, en decimalen als ze van de machine komt.
De eerste regel rechts zet achter het symbool een meervoud en een punt, de tweede typt het dubbele accent als twee apostrofs en een recht aanhalingsteken, en de derde rondt een exacte waarde af, hoewel 25,4 geen benadering maar een definitie is. De vierde maakt van het symbool een afkorting van het woord, de vijfde rekent de nominale maat van een buis om als een echte inch en zit er acht millimeter naast, en de zesde schrijft zes voet twee inch als decimaal getal, hoewel 6,2 voet zes voet en 2,4 inch is.
06 · Naburige eenheden
yard · mijl · puntDe inch is het jongste lid van de imperiale ladder, waarin twaalf inch een voet maken, drie voet een yard en 1760 yard een mijl; daaronder liggen het typografische punt, een tweeënzeventigste inch, en de pixel van webpagina's, een zesennegentigste.
Via de yard is de inch gedefinieerd: zesendertig inch is precies 0,9144 meter.
De top van de ladder, waar het verschil van twee miljoenste tussen de inches al in millimeters zichtbaar wordt.
Het typografische kleingeld van de inch, waarin bijna elk lettertype op het scherm is gezet.
07 · Historisch deel
archief · van gerst tot meterHoe de inch metriek werd
{title}
{text}
Een verschil dat alleen een eindmaat ziet
De kolom laat zien hoeveel elke inch afweek van de huidige 25,4 millimeter, in nanometers: omhoog langer, omlaag korter. De Britse imperiale inch was 44 nanometer korter, de Amerikaanse 51 langer; het kader loopt ze om beurten langs.
Voor een schrijnwerker is dat niets, maar twee miljoenste over duizend kilometer landmeting telt op tot twee meter, en daarom hielden Amerikaanse landmeters de oude „survey”-voet tot eind 2022 aan.
Honderdzevenentwintig tanden tussen twee werelden
De industriële inch werd niet alleen om de rondheid op 25,4 millimeter vastgelegd: 254 valt uiteen in 2 × 127, dus 25,4 is precies 127 vijfden. Op een draaibank met een inchspindel zet een tandwiel met 127 tanden samen met een van 50 de spoed van een inchdraad zonder enige fout om in een metrieke, en zo'n paar lag decennialang in de la van elke draaier.
Was de inch op de oude 25,399956 millimeter gebleven, dan had de exacte overgang een tandwiel met meer dan twee miljoen tanden gevergd, en had schroefdraad met opgestapelde fout gesneden moeten worden. Zo liep de metrologie van de draaibank op de diplomatie vooruit: de fabrieken namen 25,4 in de jaren dertig over, de regeringen tekenden pas in 1959.
Sindsdien heeft de inch geen eigen lengte: al zijn standaarden zijn meterstandaarden maal 0,0254, en de nauwkeurigheid van elke inch-eindmaat ter wereld gaat terug op dezelfde lichtsnelheid als die van een millimeter.