Wielkość liter

Wielka litera łacińska D. Na receptach spotyka się też dpt. W istocie to m⁻¹.

Nie mylić

Nie mylić z dioptrią pryzmatyczną Δ, debajem D i dobą d.

Na płycie — oko w przekroju. Soczewka raz się uwypukla, raz rozluźnia. Z plamki żółtej wychodzi promień latarni, a czoło fali opuszcza oko w stronę czujnika. Czujnikiem jest sama litera D: widać w niej siatkę mikrosoczewek, mapa astygmatyzmu się obraca, linia skanera biegnie z góry na dół. Znacznik na skali odchodzi od zera do −2,50 D.

Paszport jednostki · spoza SI · zdolność skupiająca

Dioptria

Jednostka zdolności skupiającej równa odwrotności metra · wielkość: zdolność skupiająca i wergencja

Laser w pół minuty zdejmuje z rogówki warstwę cieńszą od włosa i oko zaczyna widzieć bez okularów. Ile zdjąć, chirurg liczy w dioptriach. Przy strefie optycznej 6 mm jedna dioptria krótkowzroczności to mniej więcej 12 µm tkanki. Całe oko załamuje światło z mocą około 60 D, a błąd rzędu jednej sześćdziesiątej już rozmywa litery na tablicy.

Symbol

D · dpt

Przez SI

1 D = 1 m⁻¹

Definicja

F = n / f — zdolność skupiająca soczewki o ogniskowej 1 m w powietrzu

Norma

ISO 13666 · ISO 24157 (aberracje)

Krok recepty

0,25 D; oś cylindra co 1°, od 1 do 180

Typowe wartości

−2,50 D — okulary przy krótkowzroczności · 43 D — rogówka · 60 D — całe oko

Do przeliczania → Do historii →

01 · Definicja

Moc soczewki to odwrotność ogniskowej

Soczewka o ogniskowej jednego metra ma moc 1 D. Ogniskowa pół metra daje 2 D, dziesięć centymetrów — 10 D. Soczewka rozpraszająca dostaje znak minus. W okularach dla krótkowidzów są minusy, dla dalekowidzów — plusy.

Wygoda polega na tym, że dioptrie się dodają. Światło z punktu odległego o 0,5 m dociera do oka z wergencją −2 D: tak optycy nazywają krzywiznę czoła fali. Rogówka dodaje do tego swoje 43 D, soczewka jeszcze około 20 D. Jeśli suma skupia czoło fali dokładnie na siatkówce, obraz jest ostry. Jeśli nie, różnica w dioptriach to właśnie recepta.

Wewnątrz oka światło biegnie w ośrodku o współczynniku 1,336, dlatego wergencję dzieli się tam nie przez odległość, lecz przez odległość podzieloną przez n. Między rogówką a środkiem optycznym soczewki jest prawie 6 mm i ta przerwa też zmienia sumę. Laboratorium poniżej liczy to wszystko krok po kroku.

f — ogniskowa, n — współczynnik załamania ośrodka, d — odstęp, S — strefa optyczna, mm

m⁻¹

w jednostkach SI

L⁻¹

wymiar

± 0,25

krok recepty, D

Interaktyw · wergencje się dodają

Gdzie soczewka skupi światło lampy

Po lewej punktowe źródło, jego czoło fali się rozbiega. Niebieskie łuki to czoło fali przed soczewką, fioletowe — za nią. Liczba nad każdym łukiem to jego wergencja. Jeśli suma jest dodatnia, czoło fali zbiega się w punkt po prawej.

po lewej: źródło V′ = V + F

Odległość do źródła · Moc soczewki ·

przed soczewką

obraz

Oko jako stos soczewek

Rogówka, powierzchnia przednia+48,8 D Rogówka, powierzchnia tylna−5,9 D Soczewka, spoczynek — akomodacja+19 … +33 D Całe oko według Gullstranda+58,6 D

Wynik jest mniejszy niż zwykła suma, bo soczewki dzieli odstęp. Dwie trzecie mocy oka daje nie soczewka, lecz rogówka. Dlatego laser zmienia wzrok, pracując tylko na niej.

Interaktyw · laboratorium refrakcji

Zmierz oko, skoryguj je i zobacz świat jego oczami

Po lewej oko w przekroju w prawdziwych wymiarach: rogówka, soczewka, długość od rogówki do siatkówki. Niebieskie promienie biegną od przedmiotu, fioletowe to dwa główne przekroje przy astygmatyzmie, koralowy punkt — miejsce, gdzie się zbiegają. W prawym górnym rogu widok pacjenta: obraz jest rozmyty funkcją rozmycia punktu oka. W prawym dolnym rogu ekran wybranego przyrządu. Pod sceną skala ostrości wzroku, logMAR.

po lewej: oko, skala 1 mm = 11 pxD · logMAR · µm

Pacjent

Przyrząd

Patrzy na

Źrenica · — w dzień około 3 mm, o zmierzchu 6 mm

Korekcja

Refrakcja

—

Błąd ogniskowania

—

—

Ostrość

—

Akomodacja

—

Rogówka

—

Ostrość wzroku, logMAR—

norma · ≤ 0,0

0,1—0,3

0,3—0,5

gorzej niż 0,5

−0,20,00,30,51,0

—

02 · Przeliczanie

Dioptrie, ogniskowa i dawne numery szkieł

Zdolność skupiająca

Mocne okulary na oku i ta sama moc w soczewce kontaktowej to różne liczby. Okulary wiszą 12 mm od rogówki, więc gdy okulary mają −8 D, soczewce kontaktowej wystarcza −7,30 D.

Mniej więcej do 1870 roku szkła numerowano według ogniskowej w calach. Szkło nr 40 to ogniskowa 40 cali, około 0,9 D. Cale w różnych krajach były różne i numery się nie zgadzały.

03 · Rzędy wielkości

Zdolność skupiająca od kroku recepty do soczewki kulkowej, D

04 · Przyrządy pomiarowe

dioptromierz

Moc gotowego szkła

Światło celownika przechodzi przez szkło okularowe. Przyrząd przesuwa celownik, aż krzyż stanie się ostry, i przelicza przesunięcie na dioptrie.

autorefraktometr

Recepta w trzy sekundy

Pasek podczerwieni przebiega po źrenicy. Z tego, gdzie i jak szybko porusza się odbicie od siatkówki, przyrząd wyznacza sferę, cylinder i oś.

aberrometr Hartmanna–Shacka

Mapa całego czoła fali

Siatka mikrosoczewek dzieli wychodzące z oka czoło fali na setki promieni. Przesunięcie każdego punktu to nachylenie czoła fali. Z przesunięć wylicza się współczynniki Zernikego.

biometr OCT

Długość oka co do mikrometra

Interferometr znajduje odbicia od rogówki, soczewki i siatkówki. Błąd długości o 0,1 mm daje błąd recepty około 0,27 D, dlatego przed wymianą soczewki oko mierzy się światłem.

05 · Zasady zapisu

Poprawnie

−2,50 D — znak i dwie cyfry po przecinku

sph −1,25 cyl −0,75 ax 180 — sfera, cylinder, oś

Add +2,00 — addycja do bliży

1 D = 1 m⁻¹

Błędnie

2.5 — bez znaku nie wiadomo, czy to plus, czy minus

ax 0° — oś pisze się od 1 do 180, zero zapisuje się jako 180

−2,5 dptr. — symbol bez kropki, moc z setnymi

D = 1 / f (cm) — ogniskową bierze się w metrach

06 · Jednostki sąsiednie

07 · Dział historyczny

krążek Scheinera

Notatka metrologiczna

Dwie dziurki z 1619 roku wewnątrz automatu

Jezuita Christoph Scheiner przekłuł w kartce dwa otwory i spojrzał przez nie na igłę. Jeśli oko jest zogniskowane, igła jest jedna. Jeśli nie, są dwie, a po ich rozejściu widać, w którą stronę idzie błąd. Prawie wszystkie autorefraktometry nadal działają na tej zasadzie: przyrząd dobiera moc, przy której dwie wiązki schodzą się w jednym punkcie siatkówki.

dwie wiązki się schodzą

Katalog wielkości

cały indeks →

fundament · 7 jednostek

Siedem jednostek podstawowych SI

Mol

w temacie strony · optyka i widzenie12 paszportów

Laboratorium indeksu: szklanka soku z kapusty, palnik, szklanka wody na zimnej płycie i przekładnia zębata

Indeks · wszystkie wielkości na jednej stronie

Laboratorium przy wejściu do indeksu

Kropla kwasu zmienia kolor soku, sól barwi płomień, woda zamarza od stuknięcia. Pod nimi wszystkie karty Simetrium według dziedzin i alfabetycznie.

Otwórz indeks →

08 · Twój język

każdy odnośnik prowadzi do prawdziwej strony językowej

Czytaj w swoim języku

przetłumaczone i sprawdzonetłumaczenie roboczew kolejce