Symbol zapisuje się wielkimi literami łacińskimi, MET, od metabolic equivalent of task, i bez końcówki liczby mnogiej „s" przy liczbie: 8 MET, choć w artykułach anglojęzycznych spotyka się też METs. Pochodna jednostka zgromadzonego wysiłku to MET-min lub MET-h, czyli minuty lub godziny pomnożone przez liczbę MET.
MET to krotność spoczynku, a nie energia: osiem MET oznacza, że organizm zużywa osiem razy więcej niż w pozycji siedzącej, a ile to kilokalorii, zależy od masy ciała. Nie należy tego mylić z pracą mechaniczną: z całej energii, którą pokazuje MET, na taśmę bieżni trafia mniej niż jedna czwarta, a reszta zamienia się w ciepło.
Litery MET biegną po taśmie bieżni, każda we własnym rytmie, a za literą E rozżarza się żar spalanego paliwa. Po lewej oddycha worek Douglasa, a rurką płyną do niego bąbelki wydychanego powietrza; po prawej niebieski słupek pochłoniętego tlenu rośnie od zera do kreski 3,5 i rozbłyskuje, a na dole mrugają zielone znaczniki aktywności.
Karta jednostki
krotność przemiany w spoczynku karta 1/1 · wyd. 2026-09Ekwiwalent metaboliczny MET · 3,5 mL O₂/(kg·min)
Jednostka spoza układu SI · wielkość: intensywność wysiłku jako krotność poboru tlenu w spoczynku
Ile razy więcej niż siedzący człowiek
Kardiologowi, który wypisuje pacjenta po zawale serca, nie wystarczy powiedzieć „można spacerować": potrzebuje miary jednakowej dla spaceru, mycia podłóg i wchodzenia po schodach. Taką miarę wzięto od samego ciała — za jednostkę przyjęto ilość tlenu zużywaną przez spokojnie siedzącego dorosłego, 3,5 mililitra na każdy kilogram masy na minutę, i każdą czynność zaczęto opisywać tym, ile razy jest droższa od spoczynku.
Szybki marsz okazał się wysiłkiem rzędu czterech MET, bieg z prędkością dziesięciu kilometrów na godzinę — około dziesięciu, a sen — nieco poniżej jednego. Ponieważ litr tlenu spala w organizmie około pięciu kilokalorii, MET od razu przelicza się na kalorie i waty, a wtedy okazuje się, że biegnący maratończyk rozwija ponad dwa konie mechaniczne, z których prawie całość uchodzi w ciepło.
Arkusz stawia człowieka na bieżni, liczy jego tlen według równań Amerykańskiego Kolegium Medycyny Sportowej i pokazuje, dlaczego standardowe 3,5 nie pasuje każdemu.
01 · Definicja
tlen · masa · minuta · kaloriaEkwiwalent metaboliczny to stosunek poboru tlenu podczas danej czynności do poboru w spoczynku, przyjętego jako 3,5 mL O₂ na kilogram masy ciała na minutę. Jedna jednostka opisuje człowieka spokojnie siedzącego w fotelu, a czynność o n MET wymaga n razy więcej tlenu na każdy kilogram.
Tlen jest wygodny, bo łatwiej go zmierzyć niż ciepło: organizm spala tłuszcze i węglowodany, a na każdy litr pochłoniętego tlenu uwalnia się około pięciu kilokalorii, nieco więcej dla węglowodanów i nieco mniej dla tłuszczów. Stąd jeden MET jest z grubsza równy jednej kilokalorii na kilogram na godzinę, czyli 1,2 wata na kilogram, więc człowiek o masie siedemdziesięciu kilogramów ogrzewa w spoczynku pokój jak żarówka osiemdziesięciopięciowatowa.
Dla chodu i biegu Amerykańskie Kolegium Medycyny Sportowej wyprowadziło równania, w których tlen składa się z trzech części: spoczynku, przemieszczania w poziomie i wchodzenia pod górę. Bieg jest dwa razy droższy od marszu po płaskim, ale dwa razy tańszy na podejściu, bo w biegu ciało i tak jest podrzucane i część pracy przeciw grawitacji wykonuje przy okazji.
Ile żarówek zapaliłoby ciało
Po lewej człowiek na bieżni: prędkość i nachylenie zmieniają krok, pochylenie taśmy i tempo, w jakim wdycha niebieskie cząsteczki tlenu i wydycha pomarańczowy dwutlenek węgla. Po prawej skala MET ze znacznikami zwykłych zajęć, po której pełznie wskazówka, nad nią siatka szesnastu żarówek po sto watów — tyle świeciłaby cała energia, którą ciało zużywa w tej minucie — a zielony pasek pod nimi pokazuje tę samą moc w koniach mechanicznych, z kreską przy jednym.
Piecyk z małym silnikiem w środku
Mięśnie zamieniają na ruch około jednej czwartej energii chemicznej, a reszta staje się ciepłem, dlatego biegacz w upale przegrzewa się, zanim się zmęczy. Na podejściu widać, ile pracy naprawdę się wykonuje: podniesienie siedemdziesięciu kilogramów o metr na sekundę kosztuje około siedmiuset watów, prawie koń mechaniczny, a ciało zużywa przy tym trzy do czterech razy więcej, i scena pokazuje obie liczby obok siebie — pełną moc w żarówkach i użyteczną pracę przeciw grawitacji.
02 · Przeliczanie
SI · dawne jednostki · własny METOd tlenu do kalorii, watów i koni
Wpisz intensywność w MET, w mililitrach tlenu, w kilokaloriach lub w watach, a arkusz przeliczy ją na wszystkie pozostałe miary dla człowieka o masie siedemdziesięciu kilogramów. Trzecia zakładka pokazuje, ilu „własnych" MET odpowiada ten sam wysiłek u osób różnej płci, wieku i masy.
Reguła do zapamiętania: kilokalorie na minutę są równe MET pomnożonym przez masę w kilogramach i podzielonym przez 57, więc człowiek o masie siedemdziesięciu kilogramów przy 8 MET zużywa około dziesięciu kilokalorii na minutę.
Opaska fitness, która pokazuje „spalone kalorie", najczęściej mnoży tabelaryczne MET przez twoją masę i czas, nie znając ani twojego spoczynku, ani techniki. U osoby nietrenowanej błąd takiej oceny łatwo sięga jednej trzeciej, dlatego MET dobrze nadaje się do porównywania zajęć między sobą, ale źle do obliczania, ile ciastek można zjeść po biegu.
| {k} | {v} | {note} |
{text}
04 · Przyrządy pomiarowe
worek · spirometr · analizator gazów · opaskaJak złapać wydech
Gumowany worek na plecach
Oksfordzki fizjolog Claude Douglas w 1911 roku założył badanemu ustnik z zaworem, który przepuszczał wdech z pokoju, a wydech kierował do worka z tkaniny gumowanej. Potem objętość worka przepuszczano przez gazomierz, a próbkę analizowano na tlen i dwutlenek węgla; metoda jest tak dokładna, że do dziś służy jako wzorzec, według którego sprawdza się elektroniczne analizatory gazów.
Dzwon, który tonie
W spirometrze Benedicta–Rotha człowiek oddycha czystym tlenem z dzwonu nad wodą, a wydychany dwutlenek węgla pochłania wapno sodowane. Z każdym wdechem dzwon trochę opada, pióro rysuje schodkową krzywą, a jej nachylenie wprost pokazuje, ile tlenu ciało pobiera w ciągu minuty — tak w pierwszej połowie XX wieku mierzono w klinikach podstawową przemianę materii.
Każdy oddech osobno
Nowoczesny wózek metaboliczny stoi przy bieżni: turbinka w masce mierzy przepływ, a szybkie czujniki — udział tlenu i dwutlenku węgla w każdym wydechu, więc VO₂ i stosunek CO₂ do O₂ pojawiają się na ekranie oddech po oddechu. Po tym stosunku aparat rozpoznaje też, czym aktualnie żywią się mięśnie — tłuszczem czy węglowodanami — i doprecyzowuje, ile kilokalorii kosztuje litr tlenu.
Opaska, która nie oddycha
Akcelerometr na nadgarstku lub biodrze nie widzi tlenu: liczy przyspieszenia i przelicza je na MET według równań dobranych na ochotnikach w laboratorium z wózkiem metabolicznym. Dla chodu i biegu takie przeliczenie działa znośnie, ale jazdę na rowerze, ćwiczenia siłowe i podejście pod górę opaska niedoszacowuje, bo ręka prawie się wtedy nie rusza.
05 · Zasady zapisu
symbol · czas · masaMET to nie „na godzinę"
Intensywność zapisuje się liczbą MET bez jednostek czasu, zgromadzony wysiłek — w MET-min lub MET-h, a pobór tlenu — pełną jednostką z kilogramem i minutą.
Pierwszy wiersz po prawej dzieli intensywność przez czas, choć MET już opisuje zużycie w jednostce czasu, a drugi gubi kilogram i minutę i zamienia się w objętość jednego łyka. Sumę za tydzień zapisuje się w MET-min, a nie w MET, osiem MET to osiem kilokalorii na kilogram na godzinę, a nie osiem kilokalorii w ogóle, zużycia w kilokaloriach bez masy ciała nie da się sprawdzić, a małe „met" myli się ze zwykłymi słowami, na przykład z angielskim czasownikiem „met".
06 · Jednostki sąsiednie
kaloria · koń mechaniczny · watMET stoi między kalorią, którą liczy się jedzenie i ciepło, koniem mechanicznym, którym Watt mierzył pracę konia przy kieracie, a watem, do którego obie te jednostki sprowadza się w układzie SI.
Około pięciu kilokalorii uwalnia litr pochłoniętego tlenu.
Biegnący maratończyk zużywa ponad dwa, a w pracę zamienia około połowy jednego.
Jeden MET to około 1,2 W na każdy kilogram masy ciała.
07 · Dział historyczny
archiwum · od kieratu do kompendiumJak pracę zaczęto mierzyć oddechem
{title}
{text}
Trzy i pół okazało się hojne
Niebieski dzwon to rozkład zmierzonego poboru tlenu w spoczynku u kilkuset dorosłych w pracy Byrne i współpracowników z 2005 roku, ze średnią około 2,6 mL na kilogram na minutę; pomarańczowa linia to standardowe 3,5. Znacznik biegnie wzdłuż dzwonu od najoszczędniejszych do najbardziej rozrzutnych.
Jeśli prawdziwy spoczynek jest niższy od standardowego, tabelaryczne MET zaniżają faktyczną krotność wysiłku, a obliczanie kalorii przez 3,5 je zawyża — zwłaszcza u osób otyłych i starszych.
Jednostka zdjęta z jednego mężczyzny
Liczba 3,5 nie wynika z fizjologii: w 1990 roku Jetté, Sidney i Blümchen w przeglądzie o testach wysiłkowych utrwalili ją jako pobór tlenu w spoczynku jednego czterdziestoletniego mężczyzny o masie siedemdziesięciu kilogramów, którego dane od dawna krążyły po podręcznikach. Tak jednostka upodobniła się do dawnych miar długości, związanych z łokciem króla: ma definicję, ale nie ma wzorca, który można by postawić w laboratorium.
Stosunek czyni ją wygodną i zarazem zdradliwą. Tlen na kilogram już uwzględnia masę, więc ten sam MET u lekkiego i ciężkiego człowieka oznacza różne waty, a ponieważ tłuszcz prawie nie oddycha, u osoby otyłej zużycie spoczynkowe na kilogram jest niższe i prawdziwy „jej" MET okazuje się mniejszy od standardowego.
Autorzy kompendium aktywności fizycznej radzą więc mnożyć wartość z tabeli przez stosunek standardowego spoczynku do indywidualnego, obliczonego ze wzorów na podstawową przemianę materii, a w klinice nadal zapisuje się bezwzględne VO₂ w mililitrach na kilogram na minutę, z którego MET zawsze można odzyskać.
Siedem jednostek podstawowych SI
Katalog wielkości
Medycyna
Kropla kwasu zmienia kolor soku, sól barwi płomień, woda zamarza od stuknięcia. Pod nimi wszystkie karty Simetrium według dziedzin i alfabetycznie.
Otwórz indeks →