Kod QR
Kawiarnia drukuje na stolikach kod QR z menu i umieszcza pośrodku swoje logo. Na pierwszych stolikach kod czyta się od razu, a na nowych naklejkach nie: projektant powiększył logo. Kod wygląda na cały, wszystkie trzy kwadraty w rogach są na miejscu. Ale pod logo zniknęła jedna trzecia bajtów jednego bloku, a korekcja poziomu M naprawia mniej. Telefon patrzy na kod i milczy.
Kod QR zapisuje tekst kwadracikami, czyli modułami: ciemny to 1, jasny to 0. Dane są podzielone na bajty i ułożone wężem. Dodano do nich bajty korekcji Reeda–Solomona: dzięki nim skaner odtwarza uszkodzoną część. Na danych leży jedna z ośmiu masek, żeby w kodzie nie było dużych pustych plam. Numer maski i poziom korekcji są zapisane obok znaczników pozycji, dwa razy.
| Co to jest | dwuwymiarowy kod macierzowy z korekcją błędów |
| Norma | ISO/IEC 18004; wersje krajowe — JIS X 0510 w Japonii, GB/T 18284 w Chinach, GOST R ISO/IEC 18004 w Rosji |
| Rozmiar | wersje 1–40: od 21×21 do 177×177 modułów, +4 moduły cichej strefy |
| Pojemność | do 7089 cyfr, 4296 liter i cyfr albo 2953 bajtów |
| Zabezpieczenie | Reed–Solomon nad GF(256), od 7 do 30 % bajtów |
| Czym się czyta | aparatem: linijce lasera wystarczy jeden rząd, QR potrzebuje całego obrazu |
Etymologia
Szybka odpowiedź, matka i miarka
Nazwa QR to angielski skrót wymyślony w Japonii; QR Code to zastrzeżony znak towarowy Denso Wave. Większość języków zachowała litery łacińskie, a chiński nazwał kod od jego budowy — «dwuwymiarowy». W normie kod nazywa się macierzowym, a jego kwadraciki — modułami.
01 · Budowa
Ramka pomocnicza i wąż bajtów
Trzy znaczniki pozycji w rogach mówią aparatowi, gdzie jest kod i jak jest obrócony. Przerywana linia synchronizacji między nimi wyznacza krok siatki. Od drugiej wersji w środku stoją znaczniki wyrównania: dzięki nim skaner koryguje przekrzywienie i zgięcie papieru. Przy znacznikach pozycji znajduje się 15 bitów formatu, a w dużych wersjach jeszcze 18 bitów numeru wersji.
Cała reszta to dane. Zapisuje się je kolumnami po dwa moduły, wężem: od dołu do góry, potem od góry do dołu, od prawej do lewej. Bajty korekcji idą zaraz za danymi. W dużych wersjach bajty są podzielone na kilka bloków i przemieszane, dlatego jedna plama psuje po trochu każdy blok, a nie jeden w całości.
Jak kod podaje poziom i maskę
Wybierz poziom korekcji i maskę. Poniżej: pięć bitów danych, dziesięć kontrolnych i maska ochronna. Ten ciąg zapisuje się dwa razy: wokół lewego górnego znacznika i wzdłuż dwóch pozostałych.
Zbuduj kod i go zepsuj
Kod powstaje według normy z twojego tekstu: tryb, wersja, bloki, Reed–Solomon, maska. «Struktura» — kliknij moduł i dowiedz się, do czego należy ten bit. «Maska» — przejrzyj osiem masek i zobacz kary. «Uszkodzenie» — zasłoń środek logo, kapnij farbą, zarysuj. Skaner czyta to, co zostało, i naprawia bloki.
02 · Ewolucja kodów dwuwymiarowych
Z linii na płaszczyznę
Kod liniowy zderzył się z długością: w jednym wierszu nie zmieści się więcej niż dwa tuziny znaków. Najpierw wiersze ułożono w stos, potem przeszli na siatkę modułów. Każdy kod rozwiązywał własne zadanie: część w fabryce, paczkę na taśmie, bilet na ekranie. QR wygrał, bo stał się darmowy i trafił do telefonów.
03 · Tryby i pojemność
Alfabet decyduje o rozmiarze
QR upakowuje dane przez wybór trybu. Cyfry idą trójkami po 10 bitów. Wielkie litery łacińskie, cyfry i dziewięć znaków — parami po 11 bitów. Wszystko inne — bajtami po 8 bitów. Przed danymi stoją 4 bity trybu i licznik znaków.
04 · Co w środku
Zwykły tekst z umowy
Sam QR nie wie, że jest w nim link albo hasło. Przechowuje ciąg znaków. Telefon patrzy na początek ciągu: https:// — otworzyć przeglądarkę, WIFI: — połączyć się z siecią, BEGIN:VCARD — zapisać kontakt. Ciągi płatnicze w każdym kraju są inne. Masowe płatności QR zaczęły się w Chinach: Alipay i WeChat Pay. W Indiach to link upi://pay, w strefie euro — przelew SEPA w formacie EPC, w Brazylii — Pix według szablonu EMVCo, w Rosji — dane do płatności według GOST R 56042-2014.
05 · Zasady druku
06 · Kody sąsiednie
07 · Dział historyczny
Masahiro Hara opowiadał, że pomysł siatki przyszedł mu przy grze w go: czarne i białe kamienie na planszy niosą już dużo informacji. Trudność leżała gdzie indziej — aparat musi natychmiast znaleźć kod wśród napisów i obrazków. Hara przejrzał gazety, czasopisma i pudełka i dobrał stosunek szerokości, który w druku prawie się nie zdarza.
Znacznik 1 : 1 : 3 : 1 : 1 wygląda tak samo na każdej linii przez środek, pod jakim kątem aparat by nie patrzył. Znalazłszy trzy takie znaczniki, skaner zna położenie, obrót i rozmiar kodu, nie czytając ani jednego bitu danych. Dlatego QR czyta się w dowolnej orientacji, a kod kreskowy trzeba przykładać linią do wiązki.
Katalog wielkości
cały indeks →Siedem jednostek podstawowych SI
Kropla kwasu zmienia kolor soku, sól barwi płomień, woda zamarza od stuknięcia. Pod nimi wszystkie karty Simetrium według dziedzin i alfabetycznie.
Otwórz indeks →