Weber
W 1833 roku w Getyndze Carl Gauss i Wilhelm Weber rozciągnęli nad dachami drut długości około kilometra. Łączył obserwatorium z gabinetem fizycznym. Ten telegraf nie miał baterii. Weber przesuwał cewkę wzdłuż magnesu trwałego, a w drucie powstawał krótki impuls prądu. Na drugim końcu impuls obracał igłę magnetyczną.
Prąd w cewce pojawia się wtedy, gdy zmienia się przechodzący przez nią strumień magnetyczny. Im szybciej zmienia się strumień, tym większe napięcie. Jeden weber to taki strumień, który, malejąc równomiernie do zera w ciągu sekundy, indukuje w jednym zwoju napięcie 1 V. Dlatego weber jest równy woltowi pomnożonemu przez sekundę.
| Oznaczenie | Wb |
| Definicja | woltosekunda · V·s · T·m² · kg·m²·s⁻²·A⁻¹ |
| Wartości odniesienia | kwant strumienia h/2e — 2,067 834 fWb · 1 Wb = 10⁸ Mx |
| Wprowadzona | nazwa — IEC, 1935 rok · w SI od 1960 roku, XI Generalna Konferencja |
| Normy | ISO 80000-6 · IEC 60050-121 · SI Brochure 9th ed. |
| Typowe wartości | 35 nWb — pole Ziemi w pierścieniu 3 cm · 136 µWb — magnes neodymowy w cewce · 15 mWb — rdzeń transformatora |
01 · Definicja
Wolt, który trwa sekundę
Strumień magnetyczny Φ pokazuje, ile pola przechodzi przez powierzchnię. Jest równy indukcji magnetycznej pomnożonej przez pole powierzchni i przez cosinus kąta między polem a normalną do powierzchni. Pole jednej tesli przez metr kwadratowy daje jeden weber. Jeśli ustawić powierzchnię krawędzią do pola, strumień spadnie do zera.
Sam strumień napięcia nie wytwarza. Napięcie pojawia się tylko wtedy, gdy strumień się zmienia — to prawo Faradaya. Jeśli zsumować napięcie przez cały czas zmiany, otrzymuje się dokładnie zmianę strumienia. Dlatego webera można zmierzyć woltomierzem i zegarem: pole pod krzywą napięcia to woltosekundy, czyli webery.
Ile pola przechodzi przez ramkę
Pionowe linie to jednorodne pole widziane z boku. Miedziana elipsa to ramka obrócona o kąt θ. Na niebiesko wyróżniono linie, które przechodzą przez ramkę, szare biegną obok. Niebieska linia przerywana pod ramką to jej cień na poziomie, A cos θ: strumień jest równy indukcji pomnożonej przez ten cień.
Przez cewkę ze stu zwojów przechodzi ten sam strumień co przez jeden zwój. Ale napięcie indukuje się w każdym zwoju, a napięcia się sumują. Dlatego dla cewki liczy się strumień skojarzony: strumień pomnożony przez liczbę zwojów. Jego też podaje się w weberach. Indukcyjność w henrach to strumień skojarzony na każdy amper prądu.
Szybko czy wolno — tyle samo weberów
Pośrodku stoi cewka na przezroczystej rurce, nad nią na nitce wisi magnes. Czerwona połowa magnesu to biegun północny, niebieska — południowy. Niebieskie linie przerywane to linie pola magnesu, miedziane kropki na zwojach — prąd, który się w nich indukuje. Z prawej ekran oscyloskopu: pomarańczowa linia to napięcie na cewce przez ostatnie trzy sekundy, wypełnienie — pole pod nią. Z lewej fluksometr: sumuje napięcie w czasie doświadczenia i pokazuje zmianę strumienia skojarzonego. Magnes można wsunąć, wysunąć, upuścić przez cewkę albo odwrócić. W trybie „Pole Ziemi” zamiast magnesu jest płaska ramka, którą odwraca się w polu planety.
Wsuń magnes do cewki powoli, a potem szybko go wysuń.
02 · Przeliczanie
| Jednostka | Wartość | Gdzie występuje |
|---|---|---|
| {n} | {v} | {note} |
1 Wb = 10⁸ Mx. W dawnych książkach maksweli nazywano po prostu „linią”: jedną linią sił Faradaya.
Woltosekunda i weber to jedno i to samo. Dławiki w zasilaczach liczy się w V·s: jakie napięcie i przez jaki czas rdzeń wytrzyma, zanim się nasyci.
Gaus to nie strumień, lecz indukcja: makswel na centymetr kwadratowy. Tesla to weber na metr kwadratowy, 1 T = 10⁴ Gs.
03 · Rzędy wielkości
04 · Przyrządy pomiarowe
05 · Zasady zapisu
06 · Jednostki sąsiednie
07 · Dział historyczny
Wzorca webera w postaci przedmiotu nie ma. Strumień mierzy się przez napięcie i czas, a ich wzorce są kwantowe. W złączu Josephsona każdy impuls napięcia ma pole równe dokładnie jednemu kwantowi strumienia, h/2e. Od 2019 roku stała Plancka i ładunek elementarny są ustalone dokładnie, dlatego kwant strumienia też jest liczbą dokładną: 2,067 833 848… fWb.
Wynika z tego prosty wniosek. Aby uzyskać jeden weber, potrzeba około 4,8·10¹⁴ kwantów. Tak właśnie działa wzorzec napięcia: tysiące złączy na jednym chipie naświetla się mikrofalami, a każde przepuszcza kwanty strumienia ze znaną częstotliwością. Wolt otrzymuje się z częstotliwości, a weber — z wolta i sekundy.
Katalog wielkości
cały indeks →Siedem jednostek podstawowych SI
Kropla kwasu zmienia kolor soku, sól barwi płomień, woda zamarza od stuknięcia. Pod nimi wszystkie karty Simetrium według dziedzin i alfabetycznie.
Otwórz indeks →





