Kesit atalet momenti
50×200 bir kalas dört metrelik açıklıkta duruyor, ortada — 3 kN. Dik konduğunda 12 mm sehim yapar ve güvenle taşır. Aynı kalas yatık konur ve aynı yük altında kırılır. Kesit alanı değişmedi, ahşap aynı. Değişen atalet momentidir: dikken 3333 cm⁴, yatıkken 208 cm⁴ — 16 kat daha az.
Eksenel atalet momenti, kesitin elemanter alanlarının eksene uzaklıklarının karesiyle çarpımlarının toplamıdır: I = ∫y² dA. Eksenden uzaktaki malzeme daha çok çalışır, bu yüzden profiller başlıklı yapılır: metal, daha çok katkı verdiği yere taşınır. Mukavemet momenti W = I / ymax — aynı atalet momentinin en çok zorlanan life olan uzaklığa bölümü. Birincisi kirişin rijitliğini, ikincisi dayanımını belirler.
| Gösterim | Ix, Iy — ağırlık merkezinden geçen eksenlere göre; Wx, Wy |
| Birimler | I — uzunluğun dördüncü kuvveti: cm⁴, mm⁴, m⁴; W — üçüncü kuvveti: cm³, mm³ |
| Dikdörtgen | I = b·h³/12, W = b·h²/6; h — eksene dik kenar, yük doğrultusunda |
| Eksen kaydırma | Steiner teoremi: I = I₀ + A·a², a — eksenler arası uzaklık |
| Nerede kullanılır | σ = M / W — dayanım kontrolü; f = F·L³ / (48·E·I) — açıklıkta kuvvet etkiyen kirişin sehimi |
| Nereden alınır | hadde profil tabloları — GOST tabloları; her kontur için — AutoCAD'de MASSPROP |
01 · Tanım
Kol karesiyle çarpılan alan
Eğilmede kiriş kesitleri döndürür: bir taraftaki lifler uzar, diğer taraftakiler kısalır, ortadaki tarafsız eksen ise boyunu değiştirmez. Lifin uzaması eksene olan y uzaklığıyla orantılıdır, gerilme de öyle; bu gerilmenin momenti ise bir y daha ekler. Bu yüzden toplama y² girer ve kesitin malzemesi eksenden ne kadar uzaktaysa kesit eğilmeye o kadar güçlü direnir.
Dikdörtgende yüksekliğin küpü buradan gelir: yüksekliği iki katına çıkarmak I'yı sekiz kat, W'yi dört kat artırır. Hadde profillerin başlıkları ve içi boş borular da buradan gelir: eksenden a uzaklığına konan başlık, Steiner teoremine göre A·a² ekler. Kesit genişliği b'yi yük o kadar «fark etmez»: birinci kuvvetten girer.
Aynı metal — başka I
Satırlardaki tüm kesitlerin alanı aynıdır — kirişin bir metresindeki metal miktarı. Çubuk — yatay eksene göre atalet momenti, logaritmik ölçek. Sağda — I ve W. Alanı seçin.
Beş kesit, iki konum, bir kuvvet
Ana işlem «Deneyi başlat» düğmesidir. Kiriş iki mesnede konur, üstten ortaya kuvvet algılayıcılı pres pistonu iner. Kuvvet ayarlanan değere kadar artar, ortanın altındaki sehim ölçer sehimi, alt lifteki gerinim ölçer gerilmeyi gösterir. Sehim f = F·L³/(48·E·I) hesabıyla, gerilme malzemenin hesap dayanımıyla karşılaştırılır. σ = M / W bunu aşarsa kiriş dayanımını yitirir: çelik akar ve eğik kalır, ahşap kırılır. Sahnenin altında kesit — kalas, U profil, ray, çelik lama ya da alüminyum profil —, «dik» ya da «yatık» konum ve yük seçilir. Kaydırıcı deneyi ileri geri sarar.
—
02 · Dönüşüm
Üs belirler: 1 cm⁴ = 10 000 mm⁴, oysa 1 cm³ = 1000 mm³. Milimetre birimli CAD I'yı mm⁴ olarak verir — profil tablosuyla karşılaştırmak için 10⁴'e bölünür.
Amerikan profil tabloları I'yı in⁴ olarak yazar: 1 in⁴ = 41,62 cm⁴, 1 in³ = 16,39 cm³. W8×10 kirişi 30,8 in⁴, yani 1282 cm⁴'tür.
| kesit | Ix, cm⁴ | Wx, cm³ | A, cm² | not |
| {k} | {v} | {h} | {a} | {n} |
03 · Büyüklük mertebeleri
04 · Ölçüm aletleri
05 · Yazım kuralları
Seri · Teknik resim ve CAD
her sayfa için masa başı ipuçları06 · Komşu birimler
07 · Tarihsel bölüm
Atalet momenti aletle ölçülmez: ölçülerden hesaplanır. Bu yüzden I'nın doğruluğu yüksekliğin doğruluğuyla belirlenir. Yatık 100×10 lamada 0,2 mm kalınlık hatası, kalınlığın yüzde 2'si ve atalet momentinin yüzde 6'sıdır. Hadde ürünlerinin artı ve eksi toleransları vardır, profil tabloları I'yı nominal ölçülere göre verir.
Kontrol deneyle yapılır. Kiriş kademeli yüklenir, sehimden E·I hesaplanır ve hesapla karşılaştırılır. Yüzde 5–10'dan büyük sapma, nedeni aramak için bir sebeptir: ahşapta budak ve çatlaklar, kaynaklı kesitte eksik nüfuziyet, mesnetlerin esnekliği. Liflerdeki gerinim ölçerler W'yi aynı yolla kontrol eder.
Büyüklük kataloğu
tüm dizin →SI’nin yedi temel birimi
Bir damla asit suyun rengini değiştirir, tuz alevi boyar, su bir vuruşla donar. Altlarında Simetrium’un tüm sayfaları, alanlara göre ve alfabetik olarak.
Dizini aç →





