Diş adımı ve TPI
M8 saplama ile 5/16-18 cıvata göze aynı görünür: 8,0 ve 7,94 mm, adımlar 1,25 ve 1,41 mm. Birinin somunu ötekine bir buçuk-iki tur gider ve kilitlenip kalır. Her diş 0,16 mm fark ekler, dişteki boşluk ise yaklaşık milimetrenin onda üçüdür.
Metrik diş adımı doğrudan verir: tepeden tepeye milimetre. İnç dişi bir inçteki diş sayısını verir, threads per inch. Bu bir ters uzunluktur ve dönüşüm bölmeyle yapılır: P = 25,4 / TPI. Her seri kendi sistemine göre seçilmiştir; aralarında tam çakışma neredeyse yoktur — yalnızca tehlikeli derecede yakın çiftler vardır.
| Gösterim | P — adım, mm · TPI, n — inç başına diş · Ph — çok ağızlı vidada hatve |
| Metrik | ISO 261, GOST 8724: normal adım M8 = 1,25 · M10 = 1,5 · M12 = 1,75; ince — M8×1, M10×1,25 |
| İnç | ASME B1.1: UNC 5/16-18 · 3/8-16 · 1/2-13; UNF 5/16-24; G ve BSP boru dişi — 14 ve 19 TPI |
| Profil | metrik ve UN — 60°, Whitworth boru dişi — 55°, Tr trapez — 30°, Acme — 29° |
| Dönüşüm | P = 25,4 / TPI · TPI = 25,4 / P · 18 TPI = 1,4111 mm · 1,25 mm = 20,32 TPI |
| Tipik değerler | saat vidası 0,2—0,3 · M3 0,5 · M8 1,25 · M20 2,5 · hareket vidası Tr20 4 mm |
01 · Tanım
Eksen boyunca adım ve inç başına diş
Diş adımı, profilin komşu iki eş noktası arasındaki eksen boyunca mesafedir; örneğin iki diş tepesi arası. Tek ağızlı somun bir turda tam bir adım ilerler. Çok ağızlı vidada Ph hatvesi adımdan büyüktür: iki ağızda iki katı.
İnç sisteminde bir inç uzunluktaki dişler sayılır. 18 TPI, 25,4 mm’de 18 diş tepesi ve 1,4111 mm adım demektir. «Metriğe karşı inç» çiftinin hatası doğrusal olarak birikir: n dişte fark n·|P₁ − P₂| olur. Somun, bu fark profil yanakları arasındaki boşluktan küçük olduğu sürece ilerler ve boşluğu doldurunca sıkışır.
Yabancı somun kaç diş gider
Düğmeler metrik ve inç dişini seçer. Satırlar kavrama hâlindeki diş sayısıdır. Şerit, adımların biriken farkıdır; dikey çizgi yaklaşık 0,35 mm’lik profil boşluğudur. Kırmızı şerit — somun çoktan sıkıştı.
Beş parça, iki sistem, bir yanlış somun
Ana işlem «Kontrolü başlat» düğmesidir. Tesviyeci diş tarağını dayar: önce metrik tarağı, sonra inç tarağını, ve ışığa bakar. Kumpas dış çapı ölçer — iki sistemde de neredeyse aynıdır. Ardından parçaya yakın ölçüde bir inç somun takılır. Kesitte somunun her dişinin parçanın diş dibine göre nasıl kaydığı görünür; kayma boşluğu doldurunca dişler kırmızıya boyanır ve somun sıkışır. Sonunda doğru somun takılır — bütün dişi geçer. Sahnenin altında parça — M8 saplama, M12 mapa, M20×1,5 rakor, Tr20×4 hareket vidası ya da M3 set vidası — ve tolerans sınıfı seçilir: hassas, orta ya da kaba. Kaydırıcı kontrolü ileri geri sarar.
—
02 · Dönüşüm
Tam çakışmalar nadirdir: 1,27 mm tam 20 TPI, 1,5875 mm — 16 TPI. Metrik 1,25 ve 1,5 hiçbir UNC serisine girmez: inç başına 20,32 ve 16,93 diş.
G boru dişi dış çapa göre değil, borunun anma çapına göre adlandırılır: G1/2, 20,955 mm ve 14 TPI’dir. M20×1,5 ve 13/16 inç dişiyle karıştırılır.
| diş | d, mm | P, mm | TPI |
| {k} | {n} | {v} | {h} |
03 · Büyüklük mertebeleri
04 · Ölçüm aletleri
05 · Yazım kuralları
Seri · Teknik resim ve CAD
her sayfa için masa başı ipuçları06 · Komşu birimler
07 · Tarihsel bölüm
Adım tek dişte ölçülmez — cetvelin hatası sistemler arasındaki farktan büyüktür. On ya da yirmi dişteki L uzunluğu ölçülüp bölünür: P = L / n. Adım hatası da çiftin hatası gibi birikir: on dişte 1,25 ile 1,411 arasındaki fark 1,6 mm olur ve büyüteçsiz görünür.
Dişin uygunluğuna adımın kendisi değil, adım ve açı hatalarıyla birlikte bölüm çapı d₂ karar verir — etkin bölüm çapı. Bu yüzden diş GEÇER ve GEÇMEZ mastarlarla kontrol edilir: geçer bilezik bütün hataları bir arada toplar. 1959’dan beri inç tam 25,4 mm’dir ve TPI’nin milimetreye çevrilmesi kendi hatasını eklemez.
Büyüklük kataloğu
tüm dizin →SI’nin yedi temel birimi
Bir damla asit suyun rengini değiştirir, tuz alevi boyar, su bir vuruşla donar. Altlarında Simetrium’un tüm sayfaları, alanlara göre ve alfabetik olarak.
Dizini aç →