Aequivalens
In analysi sanguinis Americana scriptum est «K 4,2 mEq/L», in Europaea «K 4,2 mmol/L». Numeri congruunt, quia kalium unum onus fert. In calcio bis differunt: 2,5 mmol/L sunt 5 mEq/L. Aequivalens non ipsas particulas numerat, sed opus earum: quot iones hydrogenii substituunt aut quot onera ferunt.
Chemici aequivalentibus multo ante molem utebantur. Acida et alcalia comparabantur secundum quantum alterum alterum neutralizat; inde normalitas solutionum: 1 N = 1 Eq/L. IUPAC hanc notationem iam diu non commendat. Sed aequivalentia in medicina, in aquae curatione et in scientia soli manserunt.
| Nota | Eq · in usu mEq/L |
| Definitio | 1 Eq = 1 mol / z — tantum materiae quantum cum 1 mol H⁺ reagit aut 1 mol onerum fert |
| Valores comparationis | 1 mEq Ca²⁺ = 0,5 mmol = 20,04 mg · 1 mEq Na⁺ = 22,99 mg · 1 Eq fert 96 485 C |
| Introducta | pondera aequivalentia — Richter, 1792 · solutiones normales — saeculum XIX · non in SI |
| Normae | ISO 80000-9 · IUPAC Green Book · ISO 6059 · ISO 11260 |
| Valores typici | 140 mEq/L — Na⁺ in plasmate · 5 mEq/L — Ca²⁺ · 546 mEq/L — Cl⁻ in aqua marina |
01 · Definitio
Mol per onus divisum
Unus mol acidi hydrochlorici unum molem ionum hydrogenii reddit. Unus mol acidi sulfurici duos. Ad eos neutralizandos diversa alcalis quantitas opus est. Aequivalens eos ante exaequat: 1 mol HCl est 1 Eq, 1 mol H₂SO₄ sunt 2 Eq.
Cum ionibus idem fit. Numerus z est onus ionis aut numerus ionum hydrogenii in reactione. Quantitas aequivalentium est quantitas materiae per z multiplicata. Summa aequivalentium cationum in solutione semper par est summae anionum: solutio electrice neutra est. In hoc nititur ionogramma sanguinis dextra.
Plus et minus in sanguine congruunt
Columna sinistra cationes plasmatis sunt, dextra aniones; altitudo cuiusque cubi eius concentratio est. Cubi caerulei iones positivi sunt, violacei negativi. Cubus purpureus aniones sunt quos laboratorium non metitur: proteina, phosphata, acida organica. Eius altitudo par est hiatui anionum. In mEq/L columnae semper eiusdem altitudinis sunt. Muta in mmol/L: calcium et magnesium ad dimidium descendunt, aequalitas evanescit.
Quantum hydrogenii molecula reddit
In quaque cella est formula structurae. Colore violaceo notantur atomi hydrogenii quos acidum alcali reddit; numerus eorum est z. Colore roseo notatur oxygenium. Sub formula — quot aequivalentia in uno mole sint. Acidum citricum octo atomos hydrogenii habet, sed tres tantum reddit — eos qui in gregibus COOH sunt.
Unus millimol, diversus numerus aequivalentium
In lagoena sunt 25 mL aquae et accurate 1 mmol acidi, in buretta alcali NaOH 0,100 mol/L. Aperi epistomium: guttae in lagoenam cadunt, agitator miscet, electrodum pH metitur. Colore caeruleo ostenditur alcali et omnia quae ad id pertinent: libramentum in buretta, aequivalentia addita. Violaceo — acidum eiusque iones hydrogenii. Purpureo — index et puncta aequivalentiae. Dextra quadrum curvam titrationis inscribit. Lineae eius interruptae stant ubi accurate 1, 2 et 3 aequivalentia alcalis in molem acidi addita sunt. Sub quadro duae taeniae: quot aequivalentia acidi in lagoena sint et quantum alcalis iam additum sit. Tempus verum est. Si 20 s nihil tetigeris, experimenta sponte incipiunt.
—
02 · Conversio
| {n} | {v} | {note} |
Ionibus univalentibus — Na⁺, K⁺, Cl⁻, HCO₃⁻ — mEq/L et mmol/L congruunt. Bivalentibus mEq/L duplo maius est, trivalentibus triplo. Ideo cum analyses ab mEq ad mmol transeunt, soli numeri calcii, magnesii et phosphati mutantur.
Duritia quoque aquae aequivalentibus numeratur. Gradus Germanicus °dH est 10 mg CaO per litrum, Francogallicus °fH 10 mg CaCO₃. Ambo per mEq convertuntur: 1 mEq/L = 2,8 °dH = 5,0 °fH = 50 mg/L CaCO₃.
03 · Ordines magnitudinum
04 · Instrumenta metiendi
05 · Regulae scribendi
06 · Unitates finitimae
07 · Pars historica
Aequivalens in SI non est neque umquam fuit. IUPAC suadet ut mole contenti indicemus quid numeremus: n(½Ca²⁺) = 2 mmol idem significat quod 2 mEq calcii. Notatio longior est, sed nulla unitate propria opus est, et particula statim apparet.
Praecipuum periculum aequivalentis: eadem materia diversum eorum numerum habere potest. Acidum phosphoricum cum phenolphthaleino duos iones hydrogenii reddit, cum methylaurantio unum. Ideo in titulo solutionis iuxta normalitatem semper reactio scribitur ad quam computata est.
Index quantitatum
index totus →Septem unitates fundamentales SI
Gutta acidi colorem suci mutat, sal flammam tingit, aqua ictu congelat. Sub eis omnia folia Simetrii, per disciplinas et ordine litterarum.
Aperi indicem →





