Wat
James Watt sprzedawał maszyny parowe właścicielom kopalń i młynów. Musiał wyjaśnić kupującym, ile koni zastąpi maszyna. Watt przyglądał się, jak koń chodzi w kółko i obraca kierat młyna, i policzył jego pracę na minutę. Wyszło 33 000 stopofuntów. Tę normę nazwał koniem mechanicznym.
Koń mechaniczny to nie siła, lecz moc: ile pracy wykonuje się w jednostce czasu. Sto lat później jednostkę mocy nazwano na cześć samego Watta. Jeden wat to jeden dżul na sekundę. Koń mechaniczny Watta to prawie 746 watów, a człowiek w spoczynku zużywa około stu.
| Oznaczenie | W |
| Definicja | dżul na sekundę · J/s · kg·m²·s⁻³ · wolt razy amper |
| Wartości odniesienia | 1 hp — 745,699 87 W · 1 PS — 735,498 75 W · 1 kW przez godzinę — 3,6 MJ |
| Wprowadzona | 1882, British Association · w SI od 1960 roku |
| Normy | ISO 80000-4 · IEC 80000-6 · SI Brochure 9th ed. |
| Typowe wartości | 100 W — człowiek w spoczynku · 746 W — koń mechaniczny · 1 GW — blok elektrowni jądrowej |
01 · Definicja
Dżul na sekundę
Moc P pokazuje, jak szybko wykonywana jest praca lub przekazywana energia. Jeden wat to jeden dżul na sekundę. Tę samą pracę może wykonać słaby silnik w godzinę albo mocny w minutę. Praca jest ta sama, moc — różna.
W elektryczności moc to napięcie razy natężenie prądu. Lampa na 230 V przy prądzie 0,26 A pobiera 60 W. Stąd znana kilowatogodzina: urządzenie o mocy kilowata pracujące godzinę zużywa 3,6 MJ energii.
Dokąd idą waty żarówki
Cztery lampy świecą jednakowo, około 800 lm. Wysokość słupka to moc, którą lampa pobiera z sieci. Żółta część idzie w światło widzialne, czerwona to ciepło. Suwak ustala, ile godzin dziennie lampa świeci. Na dole — zużycie roczne.
Wat to tempo, w jakim zużywa się energię, a kilowatogodzina to sama energia. Jak prędkość i przebyta droga. Czajnik o mocy 2 kW w trzy minuty zużywa 0,1 kWh. Lampa LED o mocy 9 W zbiera te same 0,1 kWh w jedenaście godzin.
Kto szybciej wyciągnie kubeł: człowiek, koń czy maszyna Watta
Dwa jednakowe szyby o głębokości 50 m. W każdym kubeł z takim samym ładunkiem, na górze wieża z kołem linowym, obok napęd z bębnem. Wybierz napęd dla każdego szybu. Praca podnoszenia jest ta sama, a czas zależy tylko od mocy. Czas na scenie jest przyspieszony tak, by szybki wyciąg skończył w sześć sekund. Zegary nad szybami pokazują prawdziwy czas podnoszenia. Z prawej dwa watomierze ze skalą logarytmiczną.
Wybierz napędy i zobacz, kto pierwszy wyciągnie kubeł.
02 · Przeliczanie
| Jednostka | Wartość | Gdzie występuje |
|---|---|---|
| {n} | {v} | {note} |
Koni mechanicznych jest kilka: mechaniczny 745,7 W, metryczny 735,5 W, elektryczny 746 W.
Klimatyzator 12 000 BTU/h odprowadza około 3,5 kW ciepła, a z sieci pobiera trzy razy mniej.
Koń kotłowy to 9,8 kW, trzynaście razy więcej niż zwykły.
03 · Rzędy wielkości
04 · Przyrządy pomiarowe
05 · Zasady zapisu
06 · Jednostki sąsiednie
07 · Dział historyczny
Koni mechanicznych jest kilka. Mechaniczny, według Watta, to 33 000 stopofuntów na minutę, czyli 745,699 87 W. Metryczny — 75 kilogramometrów na sekundę, czyli 735,498 75 W. Elektryczny — dokładnie 746 W. Koń kotłowy opisywał kocioł parowy i wynosi około 9,8 kW.
Sam Watt przyjął normę z zapasem: koń w młynie pracował wolniej, ale kupujący maszynę nie mógł stracić. W dokumentach UE moc silnika podaje się w kilowatach, a konie mechaniczne dopuszcza się tylko w nawiasach.
Katalog wielkości
cały indeks →Siedem jednostek podstawowych SI
Kropla kwasu zmienia kolor soku, sól barwi płomień, woda zamarza od stuknięcia. Pod nimi wszystkie karty Simetrium według dziedzin i alfabetycznie.
Otwórz indeks →